Pomnik poległym w I wojnie światowej w Hůrach

Pomnik poległym w I wojnie światowej w Hůrach stoi na skarpie wiejskiego placu, tuż pod kaplicą parafialną, w samym centrum miejscowości Hůry na Karlowarszczyźnie. To skromna, ale wymowna stela upamiętniająca mieszkańców gminy, którzy nie wrócili z frontów Wielkiej Wojny.

Kto i kiedy wzniósł pomnik?

Inicjatywę budowy pomnika podjęli sami mieszkańcy Hůr. Prace kamieniarskie powierzono rzeźbiarzowi Aloisowi Zuberowi z pobliskiego Chodova, który sprowadził kamień na całą konstrukcję aż ze Śląska — transport i obróbka kosztowały wówczas 3000 koron. Środki na budowę zbierano latami: część pochodziła ze składek koła myśliwskiego gromadzonych w latach 1914–1925, część wpłaciły rodziny poległych żołnierzy, a resztę dołożyła miejscowa ochotnicza straż pożarna, organizując w tym celu okolicznościowe imprezy. Uroczyste odsłonięcie monumentu odbyło się 20 czerwca 1926 roku.

Jak wygląda pomnik?

Monument ma formę prostej steli z obrobionych, polerowanych bloków granitu. W górnej części frontowej płaszczyzny widnieje niemiecki napis „Weltkrieg" (Wojna światowa), rozdzielony symbolem żelaznego krzyża wojennego, a pod nim daty „1914–1918". Niżej, w dwóch kolumnach, wypisano łącznie 18 nazwisk poległych, zmarłych i zaginionych mieszkańców gminy Hůry oraz osady Podhoří, wraz z przynależnością do jednostki wojskowej, uporządkowanych według kraju, w którym zginęli. Na cokole umieszczono niemiecką inskrypcję dedykacyjną „Zur ehrenden Erinnerung von der Bevölkerung Horn" — „Ku czci pamięci od mieszkańców gminy Horn" (niemiecka nazwa Hůr).

Czy pomnik upamiętnia także II wojnę światową?

Tak. W dolnej części steli, pod listą nazwisk z I wojny światowej, dodano później inskrypcję z datami „1939–1945". Świadczy to o tym, że po zakończeniu II wojny światowej pomnik rozszerzono, by objąć pamięcią również ofiary kolejnego konfliktu zbrojnego, choć bez odrębnej listy nazwisk z tego okresu. Prawdopodobnie pod koniec XX wieku monument poddano czyszczeniu i renowacji, dzięki czemu zachował czytelność inskrypcji do dziś.

Dlaczego warto go zobaczyć?

Pomnik w Hůrach to typowy dla regionu Karlowarszczyzny przykład skromnego, lokalnego miejsca pamięci, wznoszonego wysiłkiem całej społeczności — od koła myśliwskiego po straż pożarną. Stojąc przy kaplicy w sercu wsi, przypomina o losach mieszkańców niewielkiej, niegdyś niemieckojęzycznej miejscowości, wciągniętych w wir wojny światowej, a następnie o tragedii kolejnego konfliktu. Dla turystów zwiedzających okolice Chodova to punkt, w którym historia lokalna splata się z wielką historią Europy.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Na skarpie wiejskiego placu w Hůrach, pod kaplicą parafialną, w centrum miejscowości.

Kto go zaprojektował? Rzeźbiarz Alois Zuber z Chodova, który sprowadził kamień ze Śląska.

Kiedy odbyło się odsłonięcie? 20 czerwca 1926 roku.

Ile nazwisk widnieje na pomniku? 18 nazwisk poległych, zmarłych i zaginionych mieszkańców Hůr i osady Podhoří.

Czy upamiętnia też II wojnę światową? Tak, w dolnej części steli dodano później napis z datami 1939–1945.