Protestant church in Brno-Židenice

Kościół Ewangelicki w Brnie-Żidenicach to funkcjonalistyczna świątynia zboru Kościoła Braci Czeskich (Českobratrská církev evangelická), stojąca przy ulicy Jílkova w dzielnicy Żidenice. Budynek, wzniesiony w latach 1934–1935 według projektu inżyniera Miloslava Tejca, figuruje na liście czeskich zabytków kultury.

Skąd wzięła się ewangelicka wspólnota w Żidenicach?

Pierwsze rodziny wyznania ewangelickiego osiedliły się w Żidenicach już w 1881 roku. Początek zorganizowanej pracy duszpasterskiej sięga jednak roku 1891, gdy przy wspólnocie powstała pierwsza szkółka niedzielna. Wraz ze wzrostem liczby czeskich ewangelików w dzielnicy, z inicjatywy księdza Václava Pokorného, w 1921 roku utworzono stację kaznodziejską, która przez pewien czas korzystała z tymczasowych pomieszczeń zastępczych. Samodzielny zbór parafialny ukonstytuował się formalnie 7 kwietnia 1929 roku.

Dlaczego w ogrodzie za kościołem stoi drugi, mniejszy budynek?

Zanim powstał obecny kościół, wspólnota zdążyła wybudować własną salę modlitewną - wzorowaną na baptystycznej sali modlitewnej w Lipovej - którą uroczyście otwarto i poświęcono 14 września 1924 roku. Ten niewielki budynek, do dziś stojący w ogrodzie za głównym kościołem, przez lata pełnił funkcję pierwszego stałego miejsca spotkań zboru, zanim rosnąca wspólnota zdobyła środki i potrzebę na wzniesienie większej świątyni.

Jak przebiegała budowa obecnego kościoła?

Prace przy głównym gmachu trwały od 6 sierpnia 1934 do 2 czerwca 1935 roku. Projekt przygotował inżynier Miloslav Tejc, nadając budowli formy typowe dla architektury sakralnej lat 30. XX wieku w środkowej Europie - proste, geometryczne bryły, oszczędny detal oraz duże przeszklenia charakterystyczne dla stylu funkcjonalistycznego. Dziś obiekt podlega ochronie jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Gdzie dziś odbywają się nabożeństwa zboru?

Nabożeństwa Kościoła Braci Czeskich w Żidenicach odbywają się regularnie w kościele przy Jílkovej, a sam zbór prowadzi ponadto stację kaznodziejską w Blansku, gdzie służby Boże sprawowane są w drewnianej kaplicy.

Co warto zobaczyć, zwiedzając to miejsce?

Wizytę warto zacząć od bryły głównego kościoła przy Jílkovej - prostej, funkcjonalistycznej architektury bez zbędnego zdobnictwa, typowej dla czeskich świątyń protestanckich lat 30. Następnie warto zajrzeć do ogrodu za budynkiem, gdzie stoi historyczna sala modlitewna z 1924 roku - najstarszy zachowany element całego założenia i namacalny ślad początków zboru, zanim ten mógł pozwolić sobie na wzniesienie właściwego kościoła.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał kościół ewangelicki w Żidenicach? Obecny budynek wzniesiono w latach 1934-1935, choć sama wspólnota działała w dzielnicy już od końca XIX wieku.

Kto zaprojektował budynek? Autorem projektu jest inżynier Miloslav Tejc, a kościół reprezentuje styl funkcjonalistyczny.

Czy budynek jest zabytkiem? Tak, kościół figuruje na liście czeskich zabytków kultury.

Co znajduje się w ogrodzie za kościołem? Stoi tam dawna sala modlitewna z 1924 roku, wzorowana na baptystycznej sali w Lipovej - pierwsze stałe miejsce spotkań zboru sprzed budowy głównego kościoła.

Czy zbór prowadzi jeszcze inne miejsce nabożeństw? Tak, poza kościołem w Żidenicach zbór utrzymuje stację kaznodziejską w Blansku, działającą w drewnianej kaplicy.