Church of Saints Cyril and Methodius

Kościół św. Cyryla i Metodego stoi w brneńskiej dzielnicy Židenice i należy do najbardziej charakterystycznych świątyń tej części miasta.

Jak powstał kościół?

Pod koniec XIX wieku Židenice przeżywały gwałtowny rozwój — rosła liczba mieszkańców, a wraz z nią potrzeba budowy nowej katolickiej świątyni. W 1910 roku powołano stowarzyszenie, którego celem było wzniesienie kościoła w tej dzielnicy. Pierwszy projekt, autorstwa architekta Vladimíra Fischera, powstał w 1914 roku w duchu secesji, jednak po zakończeniu I wojny światowej i zmianie gustów architektonicznych porzucono go na dobre.

Kamień węgielny pod budowę uroczyście poświęcono 28 października 1928 roku. Dwa lata później ogłoszono konkurs architektoniczny, ale żaden z nadesłanych projektów nie zyskał akceptacji jury. Ostatecznie jednogłośnie zatwierdzono koncepcję architekta Klaudiusa Madlmayra. Prace budowlane ruszyły w 1932 roku, a gotowy kościół konsekrowano 27 października 1935 roku.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje?

Madlmayr zaprojektował świątynię jako tradycyjną bazylikę w duchu romańskim — z podwyższoną nawą główną i dwiema nawami bocznymi, absydialnym prezbiterium oraz wyniesionym transeptem. Taka konserwatywna wizja wyraźnie odbiegała od modernistycznych i funkcjonalistycznych trendów, które w latach 30. XX wieku dominowały w czeskiej architekturze sakralnej. Kościół stanowi więc świadectwo odmiennej drogi, jaką obrali twórcy w Židenicach, wybierając formy nawiązujące do historycznych wzorców zamiast awangardowych rozwiązań popularnych wówczas w Brnie.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Bryła kościoła przyciąga uwagę masywną, symetryczną kompozycją charakterystyczną dla stylu romańskiego — grubymi murami, półkolistymi łukami i zwartą sylwetką wieży. Wnętrze, z wyraźnie zaznaczonym podziałem na nawę główną i nawy boczne, zachowuje spokojny, monumentalny charakter, jaki architekt zamierzał nadać temu miejscu jako duchowemu centrum dzielnicy.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół znajduje się w dzielnicy Židenice, na wschód od historycznego centrum Brna, w Kraju południomorawskim. Do świątyni najwygodniej dojechać komunikacją miejską — tramwajem lub autobusem docierającym w rejon Židenic; z centrum miasta podróż zajmuje zwykle kilkanaście minut.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Kościół można odwiedzać przez cały rok, jednak warto sprawdzić lokalne godziny otwarcia przed wizytą, gdyż świątynia pełni przede wszystkim funkcję parafialną, a nie turystyczną. Najspokojniej zwiedza się ją poza godzinami nabożeństw, w dni powszednie. Okolica Židenic to spokojna, mieszkalna część Brna, więc wizytę warto połączyć ze spacerem po dzielnicy albo z odwiedzinami ściślejszego centrum miasta, do którego stąd niedaleko.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kościół św. Cyryla i Metodego w Brnie? Budowę rozpoczęto w 1932 roku według projektu Klaudiusa Madlmayra, a gotową świątynię konsekrowano 27 października 1935 roku.

W jakiej dzielnicy Brna leży kościół? Świątynia znajduje się w Židenicach, dzielnicy na wschód od centrum miasta, w Kraju południomorawskim.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budowla? Kościół zaprojektowano jako tradycyjną bazylikę romańską, z podwyższoną nawą główną, dwiema nawami bocznymi, absydialnym prezbiterium i wyniesionym transeptem.

Czy pierwszy projekt kościoła został zrealizowany? Nie — wcześniejszy secesyjny projekt Vladimíra Fischera z 1914 roku porzucono po I wojnie światowej na rzecz późniejszej, konkursowej koncepcji Madlmayra.