Přestavlky Chateau

Zamek w Přestavlkach to niewielka, barokowa rezydencja stojąca na Morawach, w powiecie Přerov, kilkanaście kilometrów od samego Přerova. Budynek nie jest typową turystyczną atrakcją z biletowaną trasą zwiedzania — to raczej cel dla osób szukających mniej znanych, kameralnych zabytków czeskiej prowincji i lubiących poznawać historię miejsc, które przez wieki zmieniały właścicieli i funkcje.

Skąd wziął się zamek w Přestavlkach?

W miejscu obecnego pałacu stała wcześniej renesansowa twierdza (tvrz), należąca do rodu Říkovských z Dobrčic. Budowla ta najprawdopodobniej ucierpiała podczas wojny trzydziestoletniej. Ostatni męski przedstawiciel przestavlckiej linii rodu zmarł w 1653 roku, a majątek zaczął zmieniać właścicieli. W 1683 roku Přestavlky odkupił od Sydonii Kateřiny ze Scherfenberka hrabia František z Magni — i to właśnie ród Magnisów odegrał kluczową rolę w nadaniu miejscu obecnego kształtu.

Kto zbudował dzisiejszy zamek?

Dopiero po 1760 roku potomek Franciszka, hrabia Antonín Magnis, kazał na miejscu dawnej twierdzy wznieść nowy, jednopiętrowy zamek w stylu barokowym. To właśnie ta budowla przetrwała do dziś jako trzon obecnego założenia. Magnisowie ufundowali też przy zamku kaplicę pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, co podkreślało reprezentacyjny i jednocześnie religijny charakter rezydencji.

Jak zmieniali się kolejni właściciele?

Ród Magnisów władał Přestavlkami przez kilkadziesiąt lat, jednak w 1837 roku sprzedał zamek hrabiemu Vincencowi Vetterowi z Lilie. Kolejna, znacząca zmiana nastąpiła w 1863 roku — majątek nabył arcybiskup ołomuniecki Bedřich Egon, landgraf z Fürstenbergu. To on nadał zamkowi zupełnie nową funkcję: urządził w nim klasztor sióstr urszulanek.

Jak długo działał tu klasztor?

Klasztor urszulanek funkcjonował w zamkowych murach aż do 1950 roku, kiedy to majątek został znacjonalizowany przez ówczesne władze komunistyczne. Zakonnice musiały opuścić Přestavlky, a budynek trafił pod zarząd państwa, co dla wielu podobnych obiektów na terenie Czechosłowacji oznaczało dekady zaniedbania i zmiany przeznaczenia niezwiązanego z pierwotną funkcją.

Co działo się z zamkiem po 1989 roku?

Proces zwrotu majątków kościelnych, jaki rozpoczął się w Czechach po upadku komunizmu, objął też Přestavlky. W 1998 roku zamek został zwrócony archidiecezji ołomunieckiej. Obiekt trafił następnie w ręce prywatnego właściciela, u którego pozostaje do dziś. Rezydencja nie jest szeroko udostępniona zwiedzającym w formie regularnych tras turystycznych — funkcjonuje raczej jako obiekt prywatny, którego historia bywa przybliżana lokalnie, między innymi w regionalnej prasie opisującej losy opuszczonych czy słabo wykorzystywanych zabytków okolic Přerova.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Zamek leży we wsi Přestavlky, w sercu moraweckiego krajobrazu powiatu Přerov — okolica sprzyja spacerom i krótkim wypadom łączącym zwiedzanie regionu z kontaktem z mniej oczywistą architekturą rezydencjonalną. Warto pamiętać, że ze względu na prywatny status obiektu, ewentualne zwiedzanie wnętrz może być ograniczone lub niemożliwe bez wcześniejszego ustalenia — zamek najlepiej traktować jako punkt na trasie spaceru czy przejazdu po regionie, a nie jako placówkę muzealną z gotową ofertą dla turystów.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Přestavlkach można zwiedzać? Obiekt znajduje się w rękach prywatnych i nie funkcjonuje jako placówka muzealna z regularnymi godzinami otwarcia dla turystów.

Kto zbudował obecny zamek? Barokową budowlę, która przetrwała do dziś, wzniósł po 1760 roku hrabia Antonín Magnis na miejscu wcześniejszej renesansowej twierdzy.

Jaką funkcję pełnił zamek w XX wieku? Od 1863 do 1950 roku mieścił się w nim klasztor sióstr urszulanek, założony przez arcybiskupa ołomunieckiego Bedřicha Egona z Fürstenbergu.

Do kogo należy zamek dzisiaj? Po zwrocie archidiecezji ołomunieckiej w 1998 roku obiekt przeszedł w ręce prywatnego właściciela.

Gdzie dokładnie leży zamek? We wsi Přestavlky w powiecie Přerov, na Morawach, w Czechach.