Pałac Arcybiskupi w Kromieryżu

Pałac Arcybiskupi w Kromieryżu (czes. Arcibiskupský zámek Kroměříž) to dawna letnia rezydencja biskupów, a później arcybiskupów ołomunieckich, położona w sercu morawskiego miasta Kromieryż w Czechach. Zespół pałacowo-ogrodowy, wpisany w 1998 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uchodzi za jeden z najlepiej zachowanych przykładów barokowej rezydencji książęcej w Europie Środkowej.

Jak powstał pałac?

Kromieryż znajdowała się w rękach biskupów ołomunieckich już od pierwszej połowy XII wieku, pełniąc funkcję ich reprezentacyjnej siedziby na Morawach. Miasto i zamek zostały jednak poważnie zniszczone podczas wojny trzydziestoletniej. Obecny kształt budowli to efekt odbudowy prowadzonej w latach 1664–1695 z inicjatywy biskupa Karla z Liechtensteinu-Castelcorna. Prace zaprojektowali włoscy architekci Filiberto Luchese oraz Pietro Giovanni Tencalla, którzy nadali rezydencji formę okazałego barokowego założenia z kilkudziesięcioma salami reprezentacyjnymi.

Co można zobaczyć we wnętrzach?

Wśród wnętrz pałacu wyróżnia się Sala Sejmowa (Sněmovní sál) — uznawana za jedno z najpiękniejszych rokokowych wnętrz w Czechach. To właśnie tutaj Miloš Forman kręcił sceny do swojego oscarowego filmu „Amadeus", co dodatkowo ugruntowało sławę pałacu jako miejsca o wyjątkowej atmosferze epoki. W pałacu mieści się również cenna galeria obrazów, gromadząca dzieła malarstwa środkowoeuropejskiego z okresu od XV do XVIII wieku, znana daleko poza granicami regionu.

Dlaczego ogrody są tak ważne?

Nierozerwalną częścią zespołu są dwa ogrody, bez których wpis na listę UNESCO nie byłby możliwy. Ogród Podzamkowy (Podzámecká zahrada), rozciągający się bezpośrednio przy rezydencji, powstał z dawnego ogrodu użytkowego i kwiatowego, przekształconego w XVII wieku w rozległy park krajobrazowy. Rośnie w nim ponad 200 gatunków rzadkich drzew sprowadzonych z Europy, Ameryki i Azji. Drugi z ogrodów, Ogród Kwietny (Květná zahrada), założony za murami miasta na niegdyś bagnistych i jałowych gruntach, to przykład późnorenesansowej i barokowej sztuki ogrodowej, którego geometryczny układ bywa porównywany do słynnych ogrodów w Wersalu.

Dlaczego pałac trafił na listę UNESCO?

W 1998 roku cały kompleks — pałac wraz z obydwoma ogrodami — został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako wyjątkowo kompletny i dobrze zachowany przykład barokowej rezydencji książęcej wraz z otaczającym ją założeniem ogrodowym. Wcześniej, w 1995 roku, cały zespół uznano za czeski narodowy zabytek kultury.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Pałac Arcybiskupi w Kromieryżu? W centrum miasta Kromieryż na Morawach, w Czechach, około godziny drogi od Ołomuńca.

Kto był właścicielem pałacu? Przez stulecia rezydencja należała do biskupów, a później arcybiskupów ołomunieckich, którzy wykorzystywali ją jako letnią siedzibę reprezentacyjną.

Czy pałac ma związek z filmem „Amadeus"? Tak, Sala Sejmowa pałacu posłużyła jako plan zdjęciowy do filmu Miloša Formana z 1984 roku.

Ile ogrodów należy do zespołu pałacowego? Dwa — Ogród Podzamkowy, przypominający naturalistyczny park krajobrazowy, oraz geometryczny, barokowy Ogród Kwietny.

Od kiedy pałac jest na liście UNESCO? Od 1998 roku, jako „Ogrody i zamek w Kromieryżu".