PP Úpolíny u Kamenice

Úpolíny u Kamenice to niewielka, ale przyrodniczo cenna przyroda pamiątka (přírodní památka) położona około 1,5 km na północny zachód od miasteczka Trhová Kamenice, w powiecie Chrudim, na obszarze Železných hor w Czechach. Rezerwat chroni podmokłe i wilgotne łąki, które stały się ostatnią ostoją dla kilku rzadkich i zagrożonych roślin naczyniowych.

Jak powstała ta ochrona?

Obszar został ustanowiony przírodní památkou w 1996 roku. Opiekę nad nim sprawuje Agencja Ochrony Przyrody i Krajobrazu Republiki Czeskiej (AOPK ČR), a konkretnie jej wschodnioczeska dyrekcja regionalna. Nazwa rezerwatu pochodzi od czeskiego słowa "upolín", czyli miejscowej nazwy pełnika europejskiego (Trollius europaeus) — okazałej, żółtej, kulistej rośliny z rodziny jaskrowatych, która na tych wilgotnych łąkach znajduje jedno ze swoich stanowisk.

Co chroni ten teren?

Przedmiotem ochrony są bagienne i podmokłe łąki, na których rośnie kilka gatunków roślin objętych ochroną prawną. Najważniejszym z nich jest wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides) — niewielki krzew, którego obecność w Republice Czeskiej potwierdzono zaledwie w trzech innych miejscach w całym kraju. To sprawia, że Úpolíny u Kamenice mają znaczenie wykraczające poza skalę regionalną — są jednym z bardzo nielicznych schronień tego gatunku na terenie Czech.

Oprócz wierzby borówkolistnej na łąkach rezerwatu występuje wspomniany już pełnik europejski, a także wełnianka wąskolistna (Eriophorum angustifolium) — typowy gatunek torfowisk i podmokłych łąk o charakterystycznych, białych, puszystych kwiatostanach — oraz tojad pstry (Aconitum variegatum), roślina z rodziny jaskrowatych, występująca na wilgotnych, żyznych stanowiskach.

Czy można tam dojść?

Przez sam obszar przírodní památky nie prowadzi żaden oznakowany szlak turystyczny. Najbliżej rezerwatu przebiega żółty szlak łączący Trhovą Kamenici z Petrkovem, jednak nie wchodzi on na teren chronionej łąki. Warto podkreślić, że na obszarze rezerwatu obowiązuje bezwzględny zakaz wstępu na łąkę — jest to konieczne dla ochrony delikatnego środowiska bagiennego i rosnących tam rzadkich roślin, które łatwo uszkodzić przez wchodzenie na podmokły grunt.

Dlaczego warto o tym miejscu wiedzieć?

Úpolíny u Kamenice to przykład tego, jak niewielki, z pozoru niepozorny fragment krajobrazu może mieć ogromne znaczenie dla zachowania bioróżnorodności. Podmokłe łąki tego typu są w Europie Środkowej coraz rzadsze — wiele z nich zostało w przeszłości osuszonych na potrzeby rolnictwa. Obecność wierzby borówkolistnej, gatunku spotykanego w Czechach tylko w czterech lokalizacjach łącznie z tą, czyni ten rezerwat jednym z kluczowych miejsc ochrony przyrody w regionie Żelaznych Gór.

Dla osób odwiedzających okolice Trhovej Kamenice rezerwat jest interesującym punktem na mapie przyrodniczej regionu, choć ze względu na zakaz wstępu można go podziwiać jedynie z bezpiecznej odległości, np. z pobliskiego żółtego szlaku. To miejsce przypomina, że ochrona przyrody czasem oznacza po prostu pozostawienie fragmentu krajobrazu w spokoju.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajdują się Úpolíny u Kamenice? Około 1,5 km na północny zachód od Trhovej Kamenice, w powiecie Chrudim, w Republice Czeskiej.

Kiedy ustanowiono ten rezerwat? W 1996 roku.

Jaki gatunek jest tu najcenniejszy? Wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides) — w Czechach znana z zaledwie czterech lokalizacji, licząc również ten rezerwat.

Czy można wejść na teren rezerwatu? Nie, obowiązuje bezwzględny zakaz wstępu na chronioną łąkę.

Czy prowadzi tam szlak turystyczny? Nie przez sam rezerwat, ale w pobliżu przebiega żółty szlak z Trhovej Kamenice do Petrkova.