Les na dolíku

Les na dolíku to niewielki, ale przyrodniczo cenny rezerwat (přírodní památka) położony na terenie Chráněné krajinné oblasti Žďárské vrchy, w części zwanej Kameničská vrchovina. Obszar leży na południowy wschód od wsi Rváčov, w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim, tuż przy granicy z krajem Vysočina. Chroniony teren zajmuje 5,17 hektara i rozciąga się na wysokości od 545 do 590 metrów n.p.m.

Dlaczego ten las jest chroniony?

Rezerwat powstał 21 listopada 1990 roku, a opiekę nad nim sprawuje Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, oddział regionalny SCHKO Žďárské vrchy. Powodem ochrony jest meandrujący potok płynący przez zwarty las, w którego dolinie występuje dřípatka horská (Soldanella montana) — niewielka roślina o dzwonkowatych, strzępiastych kwiatach. To stanowisko ma szczególne znaczenie: jest to najbardziej wysunięte na północ miejsce występowania tego gatunku w obrębie jego alpejskiego zasięgu i jedyna obecnie znana populacja we wschodnich Czechach.

Jak zbudowane jest podłoże?

Podłoże geologiczne rezerwatu tworzą granodioryty i porfiry należące do plutonu żeleznohorskiego. W dolinie potoku, gdzie woda okresowo utrzymuje wilgoć w glebie, wykształciły się pseudogleje oraz kwaśne kambisole. Ten układ gleb i skał sprzyja utrzymaniu wilgotnych, cienistych warunków, jakich potrzebuje dřípatka horská oraz towarzyszące jej rośliny.

Jakie rośliny i zwierzęta można tu spotkać?

Oprócz dřípatki horskiej w runie leśnym rosną między innymi jaskry, len przeczyszczający oraz róże i pierwiosnki — gatunki charakterystyczne dla wilgotnych, częściowo naturalnych zbiorowisk leśnych i przyleśnych. Wilgotne otoczenie potoku sprzyja też płazom: spotkać tu można czołka górskiego oraz żabę trawną, dla których meandrujący ciek i podmokłe zagłębienia terenu stanowią naturalne środowisko rozrodu. Wśród ptaków obserwowane są między innymi pliszka siwa, strzyżyk oraz sikora modra — gatunki związane zarówno z brzegami potoku, jak i z gęstym runem leśnym.

Co decyduje o wyjątkowości tego miejsca?

Wartość rezerwatu Les na dolíku wynika przede wszystkim z połączenia dwóch elementów: naturalnie meandrującego potoku leśnego oraz reliktowego stanowiska dřípatki horskiej, rośliny kojarzonej głównie z wyższymi partiami gór alpejskich. Obecność tego gatunku tak daleko od głównego zasięgu czyni z niewielkiego lasu koło Rváčova miejsce o znaczeniu wykraczającym poza regionalną skalę ochrony przyrody. Dodatkowo obszar zachowuje naturalny charakter doliny potoku wraz z towarzyszącą jej roślinnością i fauną wodno-błotną.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Les na dolíku? Rezerwat leży na południowy wschód od wsi Rváčov, w powiecie Chrudim w kraju pardubickim, w granicach Chráněné krajinné oblasti Žďárské vrchy.

Jaka jest powierzchnia chronionego obszaru? Rezerwat obejmuje 5,17 hektara na wysokości 545–590 m n.p.m.

Od kiedy obszar jest chroniony? Ochrona obowiązuje od 21 listopada 1990 roku.

Co jest głównym powodem ochrony tego miejsca? Meandrujący potok leśny oraz występowanie dřípatki horskiej — rośliny stanowiącej tu najbardziej wysunięte na północ i jedyne obecnie znane stanowisko we wschodnich Czechach.

Jakie zwierzęta można tu zaobserwować? Wśród płazów spotkać można czołka górskiego i żabę trawną, a wśród ptaków pliszkę siwą, strzyżyka oraz sikorę modrą.