Velký a Malý Polom

Velký a Malý Polom to przyrodniczy rezerwat leśny położony na terenie katastralnym Velké Střítěže, w paśmie Żelaznych Gór (Železné hory) w Czechach, na wysokości od około 545 do 625 metrów n.p.m. Obejmuje powierzchnię blisko 20 hektarów i uznawany jest za jeden z ostatnich zachowanych fragmentów naturalnego lasu jodłowo-bukowego na grzbiecie tego pasma.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Rezerwat składa się z dwóch oddzielnych części — Velkého Polomu i Malého Polomu — rozdzielonych pasem gospodarczo użytkowanego lasu świerkowego. To właśnie ten podział dał obszarowi nazwę, pod którą bywa też określany jako "prales Polom", czyli las pierwotny Polom. Obie części, mimo niewielkiej powierzchni, zachowały charakter starodrzewu o dużej wartości przyrodniczej.

Jaka jest historia tego miejsca?

Ochronę tego fragmentu lasu wprowadzono już w 1933 roku, co czyni Polom jednym ze starszych obszarów chronionych w regionie. Celem było zachowanie resztek naturalnego lasu jodłowo-bukowego, który niegdyś pokrywał znaczną część grzbietu Żelaznych Gór, zanim ustąpił miejsca gospodarce leśnej opartej na monokulturach świerkowych. W 1955 roku granice rezerwatu rozszerzono, obejmując ochroną dodatkowe fragmenty cennego drzewostanu.

Jaka roślinność można tu spotkać?

Podstawowym przedmiotem ochrony są pozostałości pierwotnego lasu jodłowo-bukowego, a także łęgowe lasy jesionowe rosnące wzdłuż potoków oraz olszyny łęgowe w miejscach o wysokim poziomie wód gruntowych. W drzewostanie dominują świerk i buk zwyczajny, którym towarzyszą w mniejszym udziale jodła pospolita oraz klon jawor. Runo leśne tworzą liczne gatunki paproci oraz inne rośliny zielne charakterystyczne dla wilgotnych, cienistych siedlisk leśnych o wysokiej wilgotności powietrza i gleby.

Jakie zwierzęta zamieszkują rezerwat?

Zróżnicowana struktura starego lasu sprzyja bogatej awifaunie. W Polomie stwierdzono występowanie dzięcioła czarnego oraz dzięcioła trójpalczastego, a także grzywacza. Wśród ptaków związanych z tym terenem wymienia się również kosa górskiego (drozda obrożnego), bociana czarnego oraz głuszca — gatunki wymagające starych, mało przekształconych kompleksów leśnych, dlatego ich obecność świadczy o wysokiej wartości przyrodniczej tego niewielkiego, ale unikatowego obszaru.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Velký a Malý Polom? Rezerwat leży na terenie katastralnym Velké Střítěže, w paśmie Żelaznych Gór, na wysokości 545–625 m n.p.m.

Jak duży jest ten obszar chroniony? Powierzchnia rezerwatu wynosi około 20 hektarów.

Dlaczego rezerwat składa się z dwóch części? Velký i Malý Polom to dwa oddzielne fragmenty starego lasu, rozdzielone pasem gospodarczo użytkowanego lasu świerkowego, stąd naturalny podział na dwie części o wspólnej nazwie.

Od kiedy obszar jest chroniony? Ochronę ustanowiono w 1933 roku, a w 1955 roku granice rezerwatu rozszerzono.

Jakie gatunki ptaków można tu zaobserwować? Do najbardziej charakterystycznych należą dzięcioł czarny, dzięcioł trójpalczasty, grzywacz, kos górski, bocian czarny oraz głuszec.