Kaštanka

Kaštanka to niewielki, ale niezwykły rezerwat przyrody na skraju Nasavrk, w części miasta zwanej Drahotice, w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim. To park-sad złożony ze starych kasztanowców jadalnych — gatunku, który w tej części Czech pojawia się rzadko, a tutejsze nasadzenie należy do najwyżej położonych w Europie.

Skąd wzięły się kasztanowce w Nasavrkach?

Sad założył w latach 70. XVIII wieku książę Auersperg, właściciel miejscowego majątku. Kasztanowiec jadalny (Castanea sativa) to drzewo śródziemnomorskie, więc jego uprawa w chłodniejszym klimacie Wysoczyny Železné hory była w tamtych czasach eksperymentem — i to eksperymentem, który się powiódł na tyle, że drzewa przetrwały do dziś. Najstarszy i najpotężniejszy okaz nosi lokalną nazwę „Knížák" (od słowa „kníže" — książę) i razem z kilkunastoma innymi drzewami pochodzi jeszcze z pierwotnego nasadzenia sprzed dwustu pięćdziesięciu lat.

Ile drzew rośnie dziś w Kaštance?

Liczba kasztanowców zmieniała się na przestrzeni dekad. W 1987 roku naliczono 141 drzew, dziesięć lat później, przy ponownym spisie, było ich 125. Dziś sad liczy około stu drzew — spadek wynika z choroby grzybowej, która dotknęła część nasadzenia. Z pierwotnej, XVIII-wiecznej grupy zachowało się około dwudziestu drzew, w tym wspomniany „Knížák".

Jak duży jest teren rezerwatu?

Chroniony obszar zajmuje nieco ponad hektar (około 1,08 ha) i ma charakter parkowy — to nie dziki las, lecz uporządkowany, choć już bardzo leciwy sad, który dziś wygląda jak niewielki park miejski wtopiony w krajobraz na obrzeżach Nasavrk.

Od kiedy Kaštanka jest chroniona?

Ochronę zaproponowano w 1986 roku, a formalnie teren uznano za pamiątkę przyrody 1 grudnia 1990 roku decyzją ówczesnego powiatowego komitetu narodowego w Chrudimi. Kaštanka leży w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu Železné hory (CHKO Železné hory), co oznacza dodatkową ochronę krajobrazową całej okolicy.

Co jeszcze można spotkać w okolicy?

Teren i jego sąsiedztwo to siedlisko kilku gatunków objętych ochroną — można tu natrafić na jaszczurkę zwinkę, padalca, trzmiela polnego, a sporadycznie także na orzechówkę i puszczyka. W pobliżu Kaštanki prowadzi też szlak edukacyjny oraz Celtycka Ścieżka (Keltská stezka) przez Železné hory, więc odwiedziny łatwo połączyć z dłuższym spacerem po okolicy.

Czy da się tu wejść bez przeszkód?

Tak — teren jest ogólnodostępny, bez ograniczeń wejścia, co czyni go wygodnym celem krótkiego spaceru, zwłaszcza jesienią, gdy w Nasavrkach organizowane jest lokalne święto zbioru kasztanów.

Najczęstsze pytania

Czym jest Kaštanka? To rezerwat przyrody obejmujący historyczny sad kasztanowców jadalnych na obrzeżach Nasavrk, w części miasta Drahotice.

Kto założył sad kasztanowców? Nasadzenie pochodzi z lat 70. XVIII wieku i jest dziełem księcia Auersperga, właściciela miejscowego majątku.

Ile drzew rośnie dziś w Kaštance? Obecnie sad liczy około stu drzew, wobec 141 odnotowanych w 1987 roku — spadek spowodowała choroba grzybowa.

Czy wstęp na teren jest wolny? Tak, teren jest ogólnodostępny i nie wymaga specjalnych zezwoleń.

Jak dojechać do Kaštanki? Rezerwat leży bezpośrednio przy Nasavrkach, w części Drahotice, w powiecie Chrudim, w kraju pardubickim — to naturalny punkt na trasie spacerów po Wysoczyźnie Železné hory.