Svjetionik Pomorac i spomenik Neznanom pomorcu

Pomorac Memorial Complex to park pamięci w Splicie, położony na wzgórzu Katalinića brig, między portem a plażą Bačvice. Miejscowi znają go też jako Park Pomoraca, czyli Park Marynarzy. Jest jednocześnie zielonym zakątkiem w mieście i pomnikiem poświęconym marynarzom, którzy zginęli na morzu.

Czym jest Pomorac Memorial Complex?

To założenie memoriałowe wzniesione ku czci poległych Pomorców, czyli ludzi morza. Kompleks objęto ochroną jako zabytek kultury. Na jego teren składają się latarnia pamięci, płaskorzeźba oraz ossuarium z prochami nieznanego marynarza. Latarnia ma 34 metry wysokości, a platforma, na której stoi całość, wznosi się 14 metrów nad poziomem morza.

Skąd się wziął pomnik?

Kompleks otwarto 10 września 1958 roku, w Dniu Jugosłowiańskiej Marynarki Wojennej (JRM). Wybór tej daty podkreślał morski charakter miejsca: monument miał przypominać o tych, którzy oddali życie na wodzie, a Split jako miasto portowe był naturalnym miejscem takiego upamiętnienia.

Zniszczenie i odbudowa

Historia obiektu nie jest spokojna. 15 listopada 1991 roku pocisk wystrzelony ze statku trafił w memoriał i zniszczył go. Przez lata pozostawał w złym stanie. Odbudowę ukończono w 2013 roku, a ponowne uroczyste otwarcie planowano na dzień św. Mikołaja, patrona żeglarzy. Dziś najbardziej rozpoznawalnym znakiem tego parku jest właśnie latarnia pamięci.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Miejsce łączy spokojny spacer z refleksją nad historią miasta. Park jest cichy i zielony, z cienistymi alejkami i ławkami, więc dobrze nadaje się na chwilę odpoczynku między zwiedzaniem Starego Miasta a kąpielą na Bačvicach. Dla osób zainteresowanych historią XX wieku to także ciekawy przykład tego, jak pomniki regionu przetrwały zmiany ustrojów i wojnę.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży kompleks? Na wzgórzu Katalinića brig w Splicie, pomiędzy portem a plażą Bačvice.

Kiedy go otwarto? 10 września 1958 roku, w Dniu Marynarki Wojennej JRM.

Co się z nim stało w latach 90.? 15 listopada 1991 roku został zniszczony przez pocisk wystrzelony ze statku. Odbudowano go w 2013 roku.

Jakie są główne elementy kompleksu? Latarnia o wysokości 34 metrów, płaskorzeźba i ossuarium nieznanego marynarza.

Czy to zabytek? Tak, kompleks jest chronionym zabytkiem kultury.

Czy to dobre miejsce na spacer? Tak. To spokojny park z alejkami w cieniu i ławkami, położony blisko wybrzeża, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem nad morzem w okolicy Bačvic.

Jak zaplanować wizytę?

Park leży w pobliżu centrum i plaży, dlatego pasuje do krótkiej przerwy w trakcie dnia w Splicie. Najlepiej przeznaczyć na niego kilkadziesiąt minut: obejść latarnię, przyjrzeć się płaskorzeźbie, zatrzymać się przy ossuarium i na chwilę usiąść w cieniu. Widok ze wzniesienia na port i zatokę dopełnia wizytę, a wejście nie wymaga żadnych szczególnych przygotowań. Warto pamiętać, że to miejsce upamiętnienia, więc zachowanie powinno być stonowane i pełne szacunku.