Pomník padlým partyzánům v Morávce

Pomnik poległym partyzantom w Morávce stoi przy szlaku prowadzącym na szczyt Małego Travnego, około 3 km od centrum wsi, w Beskidzie Śląsko-Morawskim (powiat Frydek-Mistek, kraj morawsko-śląski). To skromny obelisk upamiętniający jedenastu partyzantów, którzy zginęli tu w walce z niemieckimi siłami okupacyjnymi w grudniu 1944 roku. Obok pomnika zachowały się pozostałości partyzanckiego bunkra, który był schronieniem oddziału.

Gdzie dokładnie znajduje się pomnik?

Miejsce leży na trasie pieszej wiodącej na wierzchołek Małego Travnego, w górnej, leśnej części gminy Morávka. To teren typowy dla działalności partyzanckiej w Beskidach Śląsko-Morawskich pod koniec II wojny światowej - trudno dostępny, porośnięty lasem, blisko granicy ze Słowacją, co ułatwiało ukrywanie się i przemieszczanie oddziałów.

Jaka jest historia tego miejsca?

Kim byli partyzanci z oddziału "Za vlast"?

Bunkier w tym miejscu zbudował jesienią 1944 roku drugi pluton partyzanckiego oddziału o kryptonimie "Za vlast" ("Za Ojczyznę"), dowodzony przez Nikołaja Kuźmina. Oddział działał w ramach szerszego ruchu oporu, który w drugiej połowie 1944 roku rozwijał się w Beskidach Śląsko-Morawskich, wykorzystując trudny, górski teren jako naturalną osłonę.

Co wydarzyło się 9 grudnia 1944 roku?

9 grudnia 1944 roku niemieckie siły okupacyjne odkryły i otoczyły bunkier. W następującej walce zginęło jedenastu partyzantów z oddziału. Była to jedna z wielu tragicznych konfrontacji między lokalnym ruchem oporu a wojskami okupacyjnymi, jakie miały miejsce w tym rejonie Beskidów jesienią i zimą 1944 roku.

Kiedy powstał sam pomnik?

Niewielki pomnik upamiętniający poległych partyzantów postawiono w 1946 roku. Autor pomnika pozostaje nieznany - podobnie jak wiele powojennych, oddolnie stawianych upamiętnień w miejscach walk partyzanckich na terenie ówczesnej Czechosłowacji.

Dlaczego Morávka nazywana jest "wsią partyzancką"?

Za udział mieszkańców w antyfaszystowskim ruchu oporu Morávka otrzymała w 1971 roku odznaczenie - Nagrodę Pokoju przyznaną Czechosłowacji za działalność antyfaszystowską - oraz honorowy tytuł "wsi partyzanckiej". To wyróżnienie podkreślało rolę, jaką okoliczne wzgórza i mieszkańcy odegrali we wspieraniu oddziałów partyzanckich w ostatnich miesiącach wojny.

Najczęstsze pytania

Kiedy postawiono pomnik partyzantom w Morávce? Pomnik postawiono w 1946 roku, w rok po zakończeniu wojny. Autor pozostaje nieznany.

Ilu partyzantów zginęło w tym miejscu? W walce z niemieckimi siłami okupacyjnymi 9 grudnia 1944 roku zginęło jedenastu partyzantów z drugiego plutonu oddziału "Za vlast".

Czy przy pomniku można zobaczyć ślady bunkra? Tak, w bezpośrednim sąsiedztwie pomnika zachowały się pozostałości partyzanckiego bunkra, który służył oddziałowi jako kryjówka.

Jak dojść do pomnika? Pomnik znajduje się przy szlaku turystycznym prowadzącym na szczyt Małego Travnego, około 3 km od centrum Morávki - warto zaplanować krótką pieszą wycieczkę w górnej, leśnej części gminy.

Dlaczego Morávka ma tytuł "wsi partyzanckiej"? W 1971 roku wieś otrzymała Nagrodę Pokoju za antyfaszystowski ruch oporu Czechosłowacji oraz honorowy tytuł "partyzanckiej wsi" - w uznaniu roli mieszkańców i okolicznych wzgórz we wspieraniu partyzantów w 1944 roku.