Pomnik Operacji Anthropoid

Pomnik Operacji Anthropoid to dziewięciometrowy monument stojący na skrzyżowaniu ulic Zenklova i V Holešovičkách w praskiej dzielnicy Libeň (Praga 8). Upamiętnia zamach na zastępującego protektora Czech i Moraw Reinharda Heydricha, przeprowadzony w tym miejscu 27 maja 1942 roku przez czechosłowackich spadochroniarzy operacji o kryptonimie Anthropoid.

Co dokładnie wydarzyło się w tym miejscu?

27 maja 1942 roku o godzinie 10:35 otwartym mercedesem jechał od strony Kobylis Reinhard Heydrich, kierujący się na Zamek Praski ze swojej rezydencji w Panenskich Břežanach. Na ostrym zakręcie ówczesnej Kirchmayerowej Třídy (dziś Zenklova), tuż przed skrzyżowaniem z ulicą V Holešovičkách, samochód musiał zwolnić – i właśnie w tym punkcie czekali na niego dwaj wysłannicy czechosłowackiego rządu emigracyjnego w Londynie, Jan Kubiš i Josef Gabčík. Zamach się powiódł: Heydrich zmarł na skutek odniesionych ran 4 czerwca 1942 roku. Wybór tego zakrętu nie był przypadkowy – to jedyne miejsce na trasie, gdzie samochód protektora musiał zredukować prędkość na tyle, by akcja miała szansę powodzenia.

Jak wygląda pomnik?

Monument ma formę trójkątnego klina nawiązującego kształtem do czeskiej flagi. Jego ściany pokrywa faktura przypominająca korodujący metal – symbol zniszczonej, unicestwionej państwowości czechosłowackiej. Na krawędzi klina, na wysokości dziewięciu metrów, stoją trzy brązowe postacie w niemal samobójczej pozie, oddającej dramatyzm i ryzyko przeprowadzonej akcji. Przedstawiają one żołnierza angielskiego, żołnierza czechosłowackiego oraz cywila – ten ostatni element podkreśla, że powodzenie operacji zależało również od pomocy zwykłych mieszkańców miasta. Projekt, wyłoniony w konkursie, jest dziełem czwórki autorów: Davida Moješčíka, Michala Šmerala, Miroslavy Tůmovej i Jiřího Gulbisa.

Kiedy powstał pomnik?

Kamień węgielny pod przyszły monument, wykonany z sedlčanskiego granitu przez akademickiego rzeźbiarza Josefa Vajce, położono 27 maja 2008 roku. Sam pomnik odsłonięto rok później – 27 maja 2009 roku o godzinie 10:35, co do minuty w 67. rocznicę zamachu na Heydricha.

Gdzie stoi pomnik i jak do niego dojechać?

Monument znajduje się w górnej części Libnia, na przebudowanym, wielopoziomowym skrzyżowaniu ulic Zenklova i V Holešovičkách, niedaleko odgałęzienia w kierunku ulicy Liberecké prowadzącej do autostrady D8. Najbliższe przystanki komunikacji miejskiej – tramwajowy przy Zenklovej i autobusowy przy V Holešovičkách – noszą tę samą nazwę: Vychovatelna.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Pomnik Operacji Anthropoid? Na skrzyżowaniu ulic Zenklova i V Holešovičkách w praskiej dzielnicy Libeň (Praga 8), w miejscu historycznego zakrętu dawnej Kirchmayerowej Třídy.

Kto jest autorem pomnika? Projekt powstał w konkursie i jest dziełem Davida Moješčíka, Michala Šmerala, Miroslavy Tůmovej i Jiřího Gulbisa.

Dlaczego pomnik przedstawia trzy postacie? Symbolizują one żołnierza angielskiego, żołnierza czechosłowackiego i cywila – bo sukces zamachu na Heydricha zależał zarówno od wyszkolonych spadochroniarzy, jak i od wsparcia mieszkańców Pragi.

Kiedy odsłonięto pomnik? 27 maja 2009 roku o godzinie 10:35, dokładnie 67 lat po zamachu na Reinharda Heydricha w tym samym miejscu.

Jak dojechać do pomnika komunikacją miejską? Najwygodniej tramwajem lub autobusem do przystanku Vychovatelna, znajdującego się bezpośrednio przy skrzyżowaniu.