Libeňský zámeček

Libeński pałacyk (czes. Libeňský zámeček) to niewielka rezydencja pałacowa w praskiej dzielnicy Libeň, na lewym brzegu Wełtawy naprzeciw Karlína. Dziś w jego murach mieści się urząd miejski dzielnicy Praga 8, ale historia budynku sięga czasów, gdy stała tu gotycka twierdza rycerska.

Skąd wzięła się rezydencja w Libni?

Pierwsza wzmianka o twierdzy w tym miejscu pochodzi z 1363 roku – należała wówczas do rodu Rotlevów, patrycjuszowskiej rodziny ze Starego Miasta praskiego. Z tamtego okresu do dziś przetrwały piwnice oraz część parteru skrzydła południowego i zachodniego, wtopione później w kolejne przebudowy. Twierdza wielokrotnie zmieniała właścicieli, aż w 1595 roku majątek nabyła Eliška Hoffmannová, żona Fryderyka z Černhausen. To ona zleciła przebudowę skromnej warowni w wygodną renesansową rezydencję zdobioną charakterystycznym sgraffitem – tak zwykle datuje się powstanie właściwego „pałacyku”.

Co wydarzyło się w Libni w 1608 roku?

Rezydencja zapisała się w czeskiej historii za sprawą wydarzenia znanego jako pokój libeński. 25 czerwca 1608 roku w jej murach cesarz Rudolf II zawarł ugodę ze swoim bratem Maciejem, kończącą trwający między nimi spór o władzę nad krajami Korony Czeskiej. Był to jeden z ważniejszych epizodów kryzysu dynastii habsburskiej na przełomie XVI i XVII wieku, a fakt, że rozegrał się właśnie w skromnej podmiejskiej rezydencji, a nie na Hradczanach, do dziś bywa przywoływany jako ciekawostka.

Jak pałacyk zmieniał się w kolejnych stuleciach?

W 1662 roku posiadłość wykupiła gmina Starego Miasta praskiego i przebudowała ją w duchu baroku – od tego czasu przez ponad sto lat pałacyk pełnił funkcję letniej rezydencji staromiejskich burmistrzów, którzy uciekali tu latem od zgiełku centrum miasta. Ostateczny, rokokowy kształt budynek zyskał w latach 1769–1770 dzięki przebudowie prowadzonej przez budowniczego Josefa Prachnera. W tym samym czasie przy pałacyku powstała kaplica Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, ozdobiona malowidłami Ignáca Raaba, jednego z cenionych praskich malarzy epoki późnego baroku i rokoka.

Jak wygląda pałacyk dzisiaj?

Po włączeniu Libni do Pragi budynek stopniowo tracił charakter podmiejskiej letniej rezydencji, a otaczające go tereny uległy zabudowie przemysłowej i miejskiej. Obecnie w pałacyku funkcjonuje siedziba urzędu miejskiego dzielnicy Praha 8 – budynek pełni więc funkcję administracyjną, zachowując jednocześnie rokokowo-barokową bryłę i kaplicę jako świadectwo dawnej świetności. To rzadki w Pradze przykład podmiejskiej rezydencji, która przetrwała industrializację XIX i XX wieku i nadal służy mieszkańcom, choć w zupełnie innej roli niż pierwotnie.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać wnętrza pałacyku? Ponieważ budynek pełni funkcję urzędu, dostęp do wnętrz ograniczony jest zasadniczo do części administracyjnej, w godzinach pracy urzędu. Nie jest to obiekt muzealny w klasycznym sensie.

Co to jest pokój libeński? To określenie ugody zawartej 25 czerwca 1608 roku między cesarzem Rudolfem II a jego bratem Maciejem, podpisanej właśnie w tej rezydencji – jedno z ważniejszych wydarzeń politycznych ówczesnych Czech.

Jak dojechać do Libeńskiego pałacyku? Obiekt znajduje się w dzielnicy Libeň, dobrze skomunikowanej tramwajami i autobusami z centrum Pragi oraz stacją metra Palmovka.

Czy przy pałacyku jest kaplica? Tak, kaplica Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wzniesiona w latach 1769–1770 wraz z rokokową przebudową całej rezydencji, z malowidłami Ignáca Raaba.