pomnik Bismarcka

Pomnik Bismarcka we Freibergu to dziś przede wszystkim historia miejsca, a nie stojący na cokole posąg — oryginalny monument z brązu, odsłonięty w 1895 roku, nie przetrwał II wojny światowej. Miejsce po nim, w centrum starego Freibergu w Saksonii, wciąż można odwiedzić i poznać jego losy dzięki pamiątkowej tablicy.

Kiedy i dlaczego powstał pomnik?

Freiberski pomnik Ottona von Bismarcka odsłonięto 2 września 1895 roku na Postplatz, jednym z centralnych placów miasta. Okazją do jego wzniesienia było nadanie Bismarckowi honorowego obywatelstwa Freibergu — gest typowy dla wielu niemieckich miast tamtego okresu, które w ten sposób oddawały hołd byłemu kanclerzowi Rzeszy krótko po jego odejściu z urzędu. Plac, na którym stanął monument, w latach 1925–1945 nosił nawet nazwę Bismarckplatz, nawiązującą wprost do pomnika.

Co się stało z pomnikiem podczas wojny?

Los freiberskiego pomnika przypieczętowała II wojna światowa. 15 lipca 1942 roku brązową figurę zdjęto z cokołu w ramach ogólnoniemieckiej zbiórki metali na potrzeby przemysłu zbrojeniowego — podobny los spotkał wówczas wiele pomników w całych Niemczech, wykonanych z cennego w czasie wojny surowca. Zdjęty pomnik został ostatecznie przetopiony, a sam Freiberg bezpowrotnie stracił ten fragment swojej XIX-wiecznej tkanki miejskiej.

Co można zobaczyć w tym miejscu dzisiaj?

Sam cokół i figura nie zachowały się, ale miejsce nie zostało zapomniane. Od 30 lipca 1998 roku w dawnej lokalizacji pomnika znajduje się brązowa tablica pamiątkowa, przypominająca o historii monumentu i placu. Plac, na którym niegdyś stał pomnik, dziś nosi nazwę Platz der Oktoberopfer — kolejna zmiana nazwy odzwierciedla to, jak burzliwa bywała historia tego miejsca na przestrzeni ponad stu lat.

Dlaczego warto połączyć wizytę z resztą Freibergu?

Freiberg to jedno z historycznie najważniejszych miast górniczych Saksonii, przez wieki związane z wydobyciem srebra w Rudawach (Erzgebirge) — region ten w 2019 roku wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako Region Górniczy Rudawy/Krušné hory. W mieście działa też Akademia Górnicza we Freibergu (TU Bergakademie Freiberg), jedna z najstarszych uczelni górniczych na świecie, założona w 1765 roku. Spacer po starówce, gdzie znajduje się miejsce po pomniku Bismarcka, łatwo połączyć ze zwiedzaniem innych historycznych punktów centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Czy pomnik Bismarcka we Freibergu wciąż stoi? Nie — oryginalny brązowy monument z 1895 roku zdjęto z cokołu w 1942 roku i przetopiono na potrzeby wojennego przemysłu zbrojeniowego. Dziś w tym miejscu znajduje się jedynie pamiątkowa tablica.

Gdzie dokładnie znajdowało się to miejsce? Na placu znanym historycznie jako Postplatz, w latach 1925–1945 jako Bismarckplatz, a obecnie noszącym nazwę Platz der Oktoberopfer, w centrum Freibergu.

Od kiedy istnieje tablica pamiątkowa? Od 30 lipca 1998 roku — upamiętnia ona historię pomnika i okoliczności jego powstania oraz zniknięcia.

Z jakiej okazji wzniesiono pomnik? Z okazji nadania Ottonowi von Bismarckowi honorowego obywatelstwa miasta Freiberg.