Plaque to Jan Krejčí

Tablica pamiątkowa Jana Krejčího wisi na zachodnim odcinku murów wyszehradzkich, przy uliczce Štulcova, w parku rozciągającym się pod fortyfikacjami praskiej twierdzy Vyšehrad. To skromny, łatwy do przeoczenia akcent na trasie spaceru wokół murów — reliefowy portret w wieńcu, poświęcony jednemu z ojców czeskiej geologii.

Kim był Jan Krejčí?

Jan Krejčí urodził się 28 lutego 1825 roku w Klatovach, a zmarł 1 sierpnia 1887 roku w Pradze. Był geologiem, pedagogiem, publicystą i politykiem. W latach 1844–1848 studiował mineralogię i chemię w praskim Instytucie Politechnicznym. Od 1864 roku wykładał na tej samej uczelni jako profesor, a w 1867 roku został jej pierwszym rektorem po przekształceniu w czeską politechnikę. To on napisał pierwszy czeski podręcznik geologii, wydany w 1860 roku — dzięki publikowaniu prac w języku czeskim, a nie niemieckim, uznawany jest za twórcę nowoczesnej czeskiej geologii.

Co znajduje się na tablicy?

Tablica ma formę reliefowego portretu otoczonego wieńcem, z napisem: „Památce Dr. Jana Krejčího českého geologa, *1825–1887†" (Ku pamięci dr. Jana Krejčího, czeskiego geologa). To zwięzły, informacyjny hołd bez rozbudowanej biografii — data urodzenia i śmierci wystarczają, by przypomnieć spacerowiczom, kogo upamiętnia.

Dlaczego tablica stoi akurat tutaj?

Pierwotnie tablicę umieszczono w związku z otwarciem tunelu wyszehradzkiego, przebitego przez skałę, na której stała niegdyś willa związana z Krejčím. W 1996 roku nowy właściciel murów, na których wisiała tablica, zburzył ich fragment, co zmusiło do jej przeniesienia. Ostatecznie w 1999 roku tablica trafiła na obecne miejsce — zachodnią ścianę wyszehradzkich fortyfikacji przy ulicy Štulcova, gdzie wisi do dziś.

Jaki status ochrony ma tablica?

Tablica figuruje jako czeska ruchoma pamiątka kultury narodowej, co oznacza formalną ochronę konserwatorską przed zniszczeniem czy nieautoryzowanym przeniesieniem.

Jak dotrzeć do tablicy?

Tablica znajduje się w parku pod murami Vyšehradu, przy ulicy Štulcova w Pradze 2. To fragment popularnej trasy spacerowej wokół fortyfikacji, łączącej punkty widokowe na Wełtawę z historycznymi murami twierdzy — warto połączyć jej odwiedziny ze zwiedzaniem samego Vyšehradu.

Najczęstsze pytania

Kim był Jan Krejčí? Czeskim geologiem, pedagogiem i publicystą (1825–1887), autorem pierwszego czeskiego podręcznika geologii i pierwszym rektorem czeskiej politechniki w Pradze.

Co jest napisane na tablicy? „Ku pamięci dr. Jana Krejčího, czeskiego geologa" wraz z datami urodzenia i śmierci oraz reliefowym portretem w wieńcu.

Gdzie dokładnie wisi tablica? Na zachodnim murze fortyfikacji wyszehradzkich, przy ulicy Štulcova w Pradze 2, w parku pod murami twierdzy.

Czy tablica jest oryginalna? Obecna tablica pochodzi z przeniesienia w 1999 roku, po zburzeniu w 1996 roku muru, na którym wcześniej wisiała — jej historia sięga jednak czasu otwarcia tunelu wyszehradzkiego.

Czy tablica jest chroniona? Tak, ma status ruchomej pamiątki kultury narodowej w Czechach.