O tym miejscu
Tablica ku czci Franciszka Skoryny znajduje się na dziedzińcu kompleksu Klementinum w praskim Starym Mieście i upamiętnia białoruskiego humanistę, lekarza i drukarza, który pod koniec drugiej dekady XVI wieku pracował w tym mieście nad przełomowym dla kultury słowiańskiej wydawnictwem.
Kim był Franciszek Skoryna i dlaczego Praga go upamiętnia?
Franciszek Skoryna (Francysk Skaryna), pochodzący z Połocka humanista renesansowy, lekarz i tłumacz, w latach 1517–1519 przebywał w Pradze, gdzie prowadził działalność drukarską. To właśnie tutaj, w praskiej drukarni, powstała jego "Biblia Ruska" – przekład Pisma Świętego na język cerkiewnosłowiański w redakcji białoruskiej, uznawany za drugi drukowany przekład Biblii w świecie słowiańskim. Dla Białorusinów Skoryna jest postacią o randze zbliżonej do ojca narodowego języka pisanego i drukarstwa, a jego praski epizod to jeden z kluczowych momentów w historii kultury tego kraju.
Gdzie dokładnie stoi tablica i jak wygląda?
Tablica umieszczona jest na dziedzińcu kompleksu Klementinum – dawnego kolegium jezuickiego, a dziś siedziby Biblioteki Narodowej Republiki Czeskiej, w samym sercu Starego Miasta. Napis wykonano dwujęzycznie, po białorusku i czesku, i przypomina, że w latach 1517–1519 w praskim Starym Mieście Skoryna wydrukował swoją pierwszą Biblię w języku białoruskim. Tablicę zaprojektował białoruski artysta Ales Dranets, a odsłonięto ją w 1996 roku – już w czasach, gdy Białoruś odzyskała niepodległość i szukała symboli własnej tożsamości narodowej za granicą.
Czy tablica ma znaczenie poza historią druku?
Tak. W sierpniu 2020 roku, w czasie masowych protestów w Białorusi po spornych wyborach prezydenckich, miejsce to stało się punktem solidarności praskiej diaspory białoruskiej i sympatyków demokratycznych przemian – pod tablicą składano kwiaty jako gest wsparcia dla Białorusinów domagających się uczciwych wyborów. Skoryna, jako symbol białoruskiej tożsamości kulturowej sprzed wieków, stał się w ten sposób również współczesnym punktem odniesienia dla ruchu obywatelskiego.
Co warto zobaczyć w okolicy?
Sam Klementinum to jeden z największych zabytkowych kompleksów Pragi, drugi co do wielkości po Zamku Praskim, z barokową Biblioteką Narodową, słynną Salą Lustrzaną i Wieżą Astronomiczną, z której roztacza się widok na dachy Starego Miasta. Dziedziniec, na którym stoi tablica Skoryny, sąsiaduje z Placem Krzyżowników i mostem Karola, więc warto połączyć zwiedzanie z krótkim spacerem po najstarszej części miasta.
Najczęstsze pytania
Kim był Franciszek Skoryna? Białoruskim humanistą, lekarzem i drukarzem z Połocka, autorem pierwszego drukowanego przekładu Biblii na język białoruski, wydanego w Pradze w latach 1517–1519.
Gdzie w Klementinum znajduje się tablica? Na dziedzińcu kompleksu, w miejscu dostępnym dla zwiedzających odwiedzających Bibliotekę Narodową i inne atrakcje Klementinum.
Kiedy powstała tablica? W 1996 roku, według projektu białoruskiego artysty Alesa Dranca.
W jakim języku jest napis na tablicy? Dwujęzycznie – po białorusku i czesku.
Czy tablica ma znaczenie polityczne? Stała się miejscem symbolicznych gestów solidarności z Białorusinami, zwłaszcza podczas protestów w 2020 roku.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.