Clam-Gallas Palace

Pałac Clam-Gallasów to barokowa rezydencja stojąca na rogu ulicy Husova i placu Mariánské náměstí, w samym sercu praskiego Starego Miasta. Dziś należy do miasta i pełni funkcję siedziby archiwalno-kulturalnej, ale jego historia sięga czasów, gdy o zabudowę tej działki zabiegały jedne z najznamienitszych rodów habsburskiej monarchii.

Skąd wziął się pałac na rogu Husovej?

Grunt w tym miejscu trafił w ręce rodziny Gallasów w 1634 roku — cesarz Ferdynand II podarował go generałowi Matyášowi Gallasowi jako nagrodę za wierną służbę wojskową. Przez kolejne dekady posiadłość pozostawała w rękach rodu, aż wnuk generała, hrabia Jan Václav Gallas, postanowił zamienić skromną rezydencję w reprezentacyjny pałac godny dyplomaty cesarskiego dworu. W 1713 roku wykupił sąsiadujące kamienice, by zyskać wystarczająco dużo miejsca na wielką budowlę.

Kto zaprojektował i wybudował pałac?

Zlecenie trafiło do Johanna Bernharda Fischera von Erlach, wiedeńskiego architekta nadwornego i jednego z czołowych twórców baroku w monarchii habsburskiej. Sam projekt zrealizował jednak na miejscu włoski budowniczy Domenico Canevale, który wzniósł pałac w latach 1714–1718. Powstała czteroskrzydłowa budowla wokół kwadratowego dziedzińca, z reprezentacyjną fasadą od strony Husovej i drugim wjazdem od strony Malého náměstí.

Co decyduje o artystycznym charakterze pałacu?

Dekorację rzeźbiarską fasady, obu portali oraz głównej klatki schodowej wykonała pracownia Matyáša Bernarda Brauna — rzeźbiarza, którego dynamiczne, pełne ekspresji postaci wyznaczały wówczas kierunek praskiej rzeźby barokowej. Jego prace zdobią wejścia do pałacu i fontannę na dziedzińcu, nadając całości teatralny, mitologiczny wyraz. W latach 1727–1729 włoski malarz Carlo Carlone pokrył sklepienie głównej klatki schodowej freskiem przedstawiającym triumf boga słońca Heliosa — jedną z najbardziej okazałych dekoracji malarskich praskiego baroku.

Jaką rolę pałac pełnił w życiu towarzyskim Pragi?

Przez cały XVIII wiek pałac był miejscem balów i koncertów, w których uczestniczyli znamienici muzycy epoki — wśród gości wymieniani są Wolfgang Amadeusz Mozart oraz Ludwig van Beethoven. Ta tradycja muzyczna po latach powróciła: dziś w salach pałacu ponownie odbywają się koncerty muzyki klasycznej.

Co dzieje się w pałacu obecnie?

Po 1945 roku majątek rodu Gallasów został skonfiskowany na mocy dekretów Beneša. Do zniszczonego pożarem Ratusza Staromiejskiego, gdzie wcześniej przechowywano miejskie archiwalia, nie dało się wrócić, więc zbiory Archiwum Miasta Pragi przeniesiono właśnie do pałacu Clam-Gallasów. Archiwum rezydowało tu aż do 2017 roku, kiedy przeniosło się do nowej siedziby w dzielnicy Chodov. Dziś pałac wciąż należy do miasta Pragi, które użycza go na wydarzenia kulturalne, konferencje i koncerty.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi pałac Clam-Gallasów?

Na rogu ulicy Husova i placu Mariánské náměstí, na praskim Starym Mieście, tuż przy trasie łączącej Stare Miasto z Malą Straną.

Kto zaprojektował budynek?

Koncepcję stworzył Johann Bernhard Fischer von Erlach, a samą budowę w latach 1714–1718 poprowadził włoski architekt Domenico Canevale.

Czyje rzeźby zdobią fasadę i klatkę schodową?

Rzeźby to dzieło pracowni Matyáša Bernarda Brauna, jednego z najważniejszych rzeźbiarzy praskiego baroku.

Czy pałac można dziś zwiedzać?

Budynek administrowany jest przez miasto i wykorzystywany na wydarzenia kulturalne, konferencje oraz koncerty — dostępność wnętrz zależy od aktualnego kalendarza wydarzeń.

Czy w pałacu nadal mieści się archiwum miejskie?

Nie — Archiwum Miasta Pragi opuściło pałac w 2017 roku i przeniosło się do nowego budynku w dzielnicy Chodov.