plaque to F. L. Rieger

Tablica pamiątkowa F. L. Riegera to niewielka pamiątkowa tablica w praskim Nowym Mieście, upamiętniająca Františka Ladislava Riegera – jednego z najważniejszych czeskich polityków i działaczy narodowych XIX wieku. Tablica wisi na budynku przy ulicy Palackého, w miejscu ściśle związanym z życiem i pracą Riegera oraz jego teścia, Františka Palackého – kilka metrów dalej stoi bowiem popiersie samego Palackého, co czyni z tego fragmentu ulicy swoisty wspólny pomnik dwóch postaci, których losy i działalność były ze sobą nierozerwalnie splecione.

Kim był František Ladislav Rieger?

František Ladislav Rieger (1818–1903) należał do czołowych postaci czeskiego odrodzenia narodowego. Był politykiem, publicystą i wieloletnim liderem Partii Staroczeskiej – ugrupowania dążącego do uzyskania dla Czech szerszej autonomii w ramach monarchii austro-węgierskiej metodą stopniowych, legalnych działań politycznych, a nie rewolucji. Ożenił się z Marią, córką Františka Palackého, autora monumentalnych „Dziejów narodu czeskiego" i głównego ideologa czeskiego ruchu narodowego. Więź rodzinna przełożyła się na bliską współpracę zawodową – obaj mężczyźni przez dekady działali ramię w ramię, dzieląc poglądy polityczne i wspólnie kształtując kierunek czeskiego życia publicznego.

Dlaczego tablica stanęła akurat w tym miejscu?

Budynek przy ulicy Palackého, na którym umieszczono tablicę, to dom, w którym mieszkał i pracował Rieger – blisko związany z domem rodzinnym Palackého, gdzie zachowało się dawne mieszkanie obu działaczy z oryginalnym wyposażeniem z epoki. To skromne upamiętnienie w centrum miasta, w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca, gdzie stoi też pomnik jego teścia, tworzy razem swego rodzaju szlak pamięci obu twórców nowoczesnej czeskiej tożsamości narodowej – wystarczy przejść kilkanaście metrów, by z tablicy poświęconej Riegerowi trafić pod pomnik Palackého.

Jaki wkład Rieger wniósł w czeską kulturę?

Poza działalnością polityczną Rieger zapisał się w historii jako inicjator i redaktor pierwszej czeskiej encyklopedii – tzw. Riegrova naučného slovníku (Słownika naukowego Riegera), monumentalnego przedsięwzięcia wydawniczego, które miało dostarczyć Czechom kompendium wiedzy w ich własnym języku w czasach, gdy niemiecki dominował w nauce i administracji. Encyklopedia ta stała się jednym z filarów czeskiego odrodzenia kulturalnego XIX wieku, na równi z działalnością teatralną, prasową czy edukacyjną tamtej epoki.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Tablica leży w samym sercu Nowego Miasta, w spacerowej odległości od nadbrzeża Wełtawy i placu noszącego imię Palackého. To dobre miejsce, by połączyć krótki przystanek historyczny ze zwiedzaniem pobliskich zabytków związanych z czeskim odrodzeniem narodowym – w promieniu kilku minut spacerem znajdują się kolejne ślady działalności obu mężczyzn, w tym wspomniane popiersie Palackého.

Czy warto tu przyjść?

To miejsce dla osób zainteresowanych historią czeskiej polityki i kultury XIX wieku – nie ma tu monumentalnej architektury, ale jest namacalny ślad po ludziach, którzy realnie ukształtowali nowoczesną tożsamość narodową Czechów. Tablica jest darmowa do obejrzenia, dostępna z ulicy przez cały rok, i stanowi naturalny przystanek dla każdego, kto spaceruje po tej części Nowego Miasta śladami Palackého i Riegera.

Najczęstsze pytania

Kogo upamiętnia tablica? Františka Ladislava Riegera (1818–1903), czeskiego polityka, publicystę i lidera Partii Staroczeskiej, zięcia Františka Palackého.

Gdzie znajduje się tablica? Na budynku przy ulicy Palackého w praskim Nowym Mieście, blisko domu, w którym mieszkał i pracował Rieger wraz z Palackým.

Jaki związek łączył Riegera z Palackým? Rieger był mężem córki Palackého i jego bliskim współpracownikiem politycznym – obaj przez dekady wspólnie działali na rzecz czeskiego odrodzenia narodowego.

Czym zasłużył się Rieger poza polityką? Był inicjatorem i redaktorem pierwszej czeskiej encyklopedii, tzw. Riegrova naučného slovníku.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze związanego z tymi postaciami? Tak – kilka metrów od tablicy stoi popiersie Františka Palackého, co razem tworzy niewielki, spójny szlak pamięci poświęcony obu działaczom.