bust of František Palacký

Pomnik Františka Palackého stoi na Palackého náměstí w praskim Nowym Mieście, tuż przy północnym przyczółku mostu Palackého. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych pomników w tej części miasta — hołd złożony historykowi i politykowi, którego Czesi do dziś nazywają „ojcem narodu".

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Pomnik zajmuje centralne miejsce na Palackého náměstí, placu w praskiej dzielnicy Nowe Miasto (Nové Město), od strony brzegu Wełtawy najbliżej mostu Palackého. To lokalizacja o dużym znaczeniu symbolicznym — plac i most noszą imię tej samej postaci, a całe założenie urbanistyczne w tym miejscu było projektowane z myślą o eksponowaniu monumentu. Spacerując od Nowego Miasta w stronę Smíchova, trudno go nie zauważyć — dominuje nad otoczeniem i wyznacza oś widokową placu.

Kto stworzył ten pomnik i kiedy powstał?

Monument odsłonięto w 1912 roku. Jego autorami byli rzeźbiarz Stanislav Sucharda i architekt Alois Dryák, a grupy figuralne po bokach kompozycji, ujęte w podkowiastą formę, wymodelował Josef Mařatka. To dzieło powstałe u szczytu czeskiego modernizmu rzeźbiarskiego — z rozmachem łączące portret historycznej postaci z alegorycznymi grupami figur.

Co symbolizuje pomnik?

W momencie odsłonięcia monument odczytywano jako wyraz emancypacji narodu czeskiego i jego dążenia do własnej państwowości — przesłanie szczególnie wymowne dwa lata przed wybuchem I wojny światowej i sześć lat przed powstaniem niepodległej Czechosłowacji. Postać Palackého, otoczona alegorycznymi grupami rzeźb, miała ucieleśniać ciągłość czeskiej historii i siłę odradzającego się narodu.

Kim był František Palacký?

František Palacký (1798–1876) to czeski historyk i polityk, uznawany za „ojca narodu czeskiego" (otec národa). Jako autor wielotomowej historii Czech odegrał kluczową rolę w czeskim odrodzeniu narodowym XIX wieku, kształtując nowoczesną tożsamość narodową Czechów w oparciu o badania historyczne. Był również aktywnym politykiem — zasiadał w sejmie krajowym i reprezentował interesy czeskie wobec władz w Wiedniu, propagując ideę austrosławizmu, czyli federacyjnego przekształcenia monarchii habsburskiej z uwzględnieniem praw narodów słowiańskich.

Co jeszcze warto wiedzieć o placu?

Palackého náměstí to nie tylko pomnik samego historyka. W bezpośrednim sąsiedztwie, w odległości zaledwie kilkudziesięciu metrów, znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona Františkowi Ladislavowi Riegerowi — zięciowi Palackého i również ważnemu czeskiemu politykowi XIX wieku. Oba upamiętnienia razem tworzą swoisty rodzinny i polityczny kontekst tego miejsca, przypominając o pokoleniu czeskich działaczy narodowych, którzy kształtowali tożsamość swojego kraju na długo przed odzyskaniem niepodległości.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się pomnik Palackého? Na Palackého náměstí w praskim Nowym Mieście, przy północnym przyczółku mostu Palackého.

Kiedy powstał pomnik i kto go zaprojektował? Odsłonięto go w 1912 roku; autorami są rzeźbiarz Stanislav Sucharda i architekt Alois Dryák, a grupy figuralne wymodelował Josef Mařatka.

Kim był František Palacký? Czeskim historykiem i politykiem XIX wieku, nazywanym „ojcem narodu czeskiego" za wkład w odrodzenie narodowe i badania nad historią Czech.

Co symbolizuje pomnik? W momencie powstania odczytywano go jako wyraz emancypacji narodu czeskiego i dążenia do własnej państwowości.

Czy w pobliżu znajdują się inne upamiętnienia? Tak — w najbliższym sąsiedztwie stoi tablica poświęcona Františkowi Ladislavowi Riegerowi, zięciowi Palackého i również czeskiemu politykowi.