Phare de Chausey

Phare de Chausey to latarnia morska stojąca na Grande-Île, głównej wyspie archipelagu Chausey na wysokości Granville, w departamencie Manche we francuskiej Normandii. Wznosi się pośród granitowych skał i płycizn, które od wieków utrudniały żeglugę w tym rejonie Zatoki Świętego Malo, i do dziś prowadzi statki bezpiecznie między setkami wysepek i głazów odsłanianych podczas odpływu.

Skąd wzięła się ta latarnia?

Plan oświetlenia normandzkiego wybrzeża z 1825 roku przewidywał tylko jedną latarnię, w samej Granville. Doświadczenie pokazało jednak, że to za mało — archipelag Chausey, ze swoim mnóstwem wysp i raf, pozostawał niebezpieczny dla statków płynących nocą lub we mgle. W 1842 roku z inicjatywy władz zapadła decyzja o budowie drugiej latarni, właśnie na Chausey. Projekt powstał w biurze inżyniera Léonce'a Reynauda, który wcześniej zaprojektował latarnię w Carteret i czerpał z tamtych rozwiązań konstrukcyjnych. Prace budowlane, prowadzone przez przedsiębiorców z Caen, ruszyły w 1846 roku i zakończyły się rok później. Latarnię uruchomiono 27 maja 1848 roku.

Jak zbudowano wieżę i co jest w niej niezwykłe?

Budowniczowie wykorzystali miejscowy błękitny granit, wydobywany prosto z kamieniołomów na wyspach archipelagu — materiał ten do dziś nadaje wieży charakterystyczną, chłodną barwę. Sama wieża ma 19 metrów wysokości, ale ponieważ stoi na wyniesieniu terenu, światło latarni świeci z wysokości 37 metrów nad poziomem morza, co znacznie zwiększa jego zasięg. Ciekawostką jest wnętrze budynku: przesunięte na bok schody zostawiły miejsce na obszerny hol wejściowy, a poszczególne pomieszczenia mieszkalne dla latarników zaprojektowano z alkową, szafką i oknami skierowanymi w różne strony świata, tak by naturalne światło wpadało do wnętrza możliwie długo w ciągu dnia. To rozwiązanie, rzadkie w latarniach tego okresu, świadczy o trosce o komfort ludzi, którzy tu mieszkali i pracowali.

Co przetrwała latarnia w swojej historii?

Latarnia nie uniknęła zniszczeń II wojny światowej — 9 marca 1945 roku została częściowo uszkodzona podczas niemieckiego ataku. Odbudowa i modernizacja trwały kilka lat: instalację elektryczną doprowadzono w 1949 roku, a światło latarni ponownie zapłonęło w 1950 roku. Kolejny przełom nastąpił w 2008 roku, gdy latarnię w pełni zautomatyzowano — od tego czasu nie wymaga już stałej obsługi i jest zarządzana przez służby latarń i oznakowania nawigacyjnego z Granville. W 2009 roku, decyzją z 11 maja, latarnia wraz z murem ogrodzenia i prochownią zostały wpisane do rejestru zabytków historycznych Francji (budynek dawnej stacji France Télécom pozostał poza tym wpisem).

Jak dotrzeć na Chausey i zobaczyć latarnię?

Archipelag Chausey nie ma stałego połączenia drogowego — dostać się tam można jedynie drogą morską, promem lub wycieczkową łodzią wypływającą z portu w Granville. Rejs trwa około 40–50 minut i w zależności od pory roku odbywa się kilka razy dziennie. Latarnia stoi na Grande-Île, jedynej stale zamieszkanej wyspie archipelagu, więc po zejściu na brzeg można do niej dojść pieszo — spacer wśród granitowych domków rybackich i wydm to jedna z głównych atrakcji wycieczki. Warto zaplanować wizytę z uwzględnieniem pływów: przy odpływie z lądu wyłania się nawet kilkaset skał i wysepek, a widok archipelagu zmienia się diametralnie w zależności od stanu morza.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Najprzyjemniej zwiedza się Chausey od wiosny do wczesnej jesieni, gdy rejsy kursują częściej, a pogoda pozwala na dłuższy spacer po wyspie. Warto sprawdzić kalendarz pływów przed wyjazdem — niskie odpływy, szczególnie te największe w roku, odkrywają krajobraz, którego nie zobaczy się przy przeciętnym stanie morza.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do latarni? Latarnia jest w pełni zautomatyzowana i nie jest ogólnie dostępna do wewnętrznego zwiedzania — turyści oglądają ją z zewnątrz podczas spacaru po Grande-Île.

Jak długo trwa rejs z Granville? Przeprawa łodzią zajmuje zwykle od 40 do 50 minut, w zależności od warunków i trasy.

Czy na wyspie można zostać na noc? Grande-Île ma ograniczoną liczbę miejsc noclegowych, dlatego większość zwiedzających planuje wizytę jednodniową, dopasowaną do rozkładu rejsów i pływów.

Dlaczego latarnia zbudowana jest z granitu? Budowniczowie wykorzystali kamień wydobywany bezpośrednio na wyspach archipelagu — było to praktyczne i ekonomiczne rozwiązanie, a granit dobrze znosi trudne warunki morskie.