Pecihrádek

Pecihrádek to porośnięte lasem grodzisko średniowiecznej siedziby obronnej, położone na skalistym cyplu nad rzeką Berounką, na obrzeżach Pilzna, w katastrze miejskiej dzielnicy Bolevec. Miejsce nie rzuca się w oczy z daleka, ale dla miłośników historii i pieszych wędrówek stanowi ciekawy, kameralny cel spaceru po zachodniej części miasta.

Kto zbudował Pecihrádek i kiedy powstał?

Nie zachowały się żadne pisemne źródła historyczne dotyczące tej budowli, dlatego jej dzieje pozostają w dużej mierze przedmiotem domysłów badaczy. Jedna z hipotez wskazuje na koniec XIII wieku - drewnianą, wieżową siedzibę drobnego rycerza, wzniesioną nad zakolem Berounki i strawioną przez pożar już na początku XIV wieku, po czym nigdy nie odbudowaną. Inni badacze uznają za bardziej prawdopodobny okres XV-XVI wieku, gdy budowa niewielkich czeskich siedzib obronnych (tzw. tvrzí) przeżywała największy rozkwit. Wobec braku źródeł pisanych żadnej z tych dat nie da się jednoznacznie potwierdzić.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Z dawnej siedziby zachował się przede wszystkim charakterystyczny układ terenu: niewielkie wzniesienie z niemal kolistym, spłaszczonym wierzchołkiem o średnicy około 20 metrów, otoczone fosą głęboką na około cztery metry, miejscami wykutą wprost w skale, oraz zewnętrznym wałem ziemnym. Na centralnym majdanie stał zapewne główny budynek mieszkalny, a w jego sąsiedztwie mogły znajdować się zabudowania gospodarcze. Badania nie ujawniły żadnych pozostałości murów kamiennych ani zaprawy - liczne znaleziska polepy glinianej z odciskami plecionki wskazują, że konstrukcje były drewniane, prawdopodobnie plecione z gałęzi i oblepione gliną. Cały teren porasta dziś las, który skutecznie zasłania widoki, jakie z tego miejsca musiały się niegdyś roztaczać.

Czy Pecihrádek jest chroniony jako zabytek?

Tak - grodzisko zostało wpisane do rejestru zabytków kultury w 1958 roku. Mimo ochrony prawnej pozostaje miejscem mało znanym nawet wśród mieszkańców Pilzna, bez infrastruktury turystycznej czy tablic informacyjnych.

Jak dotrzeć na miejsce?

Najwygodniej dojechać samochodem na parking w pobliżu kościoła św. Jerzego, skąd pozostaje już tylko krótki spacer. Alternatywą jest dojazd pociągiem do stacji Plzeň-Doubravka i dalszy marsz szlakami biegnącymi dolinami Úslavy i Berounki. Warto pamiętać, że do samego grodziska nie prowadzi żaden oficjalnie oznakowany szlak turystyczny, więc dotarcie na miejsce wymaga odrobiny orientacji w terenie.

Dla kogo jest to ciekawy cel wycieczki?

Pecihrádek najbardziej doceni ten, kto zamiast tłumnie odwiedzanych zamków szuka spokojnych, mało znanych śladów średniowiecza w lesie - miejsca, gdzie o historii opowiadają nie tablice, lecz sam kształt terenu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Pecihrádek? Nie wiadomo na pewno - badacze wskazują albo na koniec XIII wieku, albo na okres XV-XVI wieku, gdyż nie zachowały się żadne źródła pisane na ten temat.

Co zniszczyło pierwotną siedzibę? Według jednej z hipotez drewniana budowla spłonęła na początku XIV wieku i nigdy nie została odbudowana.

Z czego zbudowana była pierwotna siedziba? Nie znaleziono śladów murów kamiennych ani zaprawy - liczne fragmenty polepy glinianej wskazują na konstrukcje drewniane, plecione z gałęzi i oblepione gliną.

Czy grodzisko jest oznakowane i łatwo dostępne? Nie ma oficjalnie wyznaczonego szlaku prowadzącego bezpośrednio do grodziska, a cały teren porasta las.

Czy Pecihrádek jest zabytkiem chronionym prawem? Tak, od 1958 roku figuruje w rejestrze zabytków kultury.