Pałac Toskański w Pradze

Pałac Toskański to okazała barokowa budowla stojąca po zachodniej stronie placu Hradczańskiego, tuż obok Zamku Praskiego, w dzielnicy Hradczany na Pradze 1. Dziś mieści się w nim Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej, a jego surowa, ale monumentalna fasada należy do najbardziej rozpoznawalnych elementów zabudowy otaczającej zamkowy plac.

Skąd wzięła się nazwa pałacu?

Historia budynku zaczyna się w 1685 roku, gdy hrabia Michael Oswald Thun wykupił stojące na tym miejscu mieszczańskie domy z zamiarem wzniesienia własnej reprezentacyjnej siedziby. Pozwolenie na budowę wydał w 1690 roku sam cesarz Leopold I, a projekt powstał w pracowni francuskiego malarza i architekta Jeana Baptiste'a Matheya, jednego z twórców praskiego baroku doby habsburskiej. Nazwa pałacu nie pochodzi jednak od rodziny Thunów, lecz od Anny Marii Franciszki, wielkiej księżnej Toskanii, która stała się jego właścicielką w 1718 roku. To właśnie po przejściu w jej ręce budynek przeszedł istotną przebudowę prowadzoną przez architekta Václava Špačka, nadającą mu kształt zbliżony do dzisiejszego.

Jak pałac trafił we władanie państwa?

Przez kolejne dwa stulecia pałac pozostawał własnością rodu habsburskiego. Sytuacja zmieniła się dopiero wraz z powstaniem niepodległej Czechosłowacji w 1918 roku – budynek przeszedł wówczas na własność nowego państwa, które ulokowało w nim Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Ta funkcja przetrwała do dziś, choć z przerwami związanymi z burzliwą historią XX wieku, i to właśnie z siedzibą czeskiej dyplomacji pałac kojarzy się większości mieszkańców Pragi.

Co odkryto podczas remontu?

Pod koniec XX wieku pałac przeszedł gruntowną renowację, prowadzoną od listopada 1995 do lutego 1998 roku. Prace remontowe przyniosły niespodziankę – w kilku pomieszczeniach odsłonięto XVII-wieczne freski ścienne, które przez dziesięciolecia pozostawały ukryte pod późniejszymi warstwami tynku i wystroju. Odkrycie to pozwoliło przywrócić części wnętrz ich pierwotny, barokowy charakter i dziś stanowi jeden z argumentów przemawiających za historyczną wartością budynku, mimo że na co dzień pełni on funkcję urzędową, a nie muzealną.

Co można zobaczyć w pałacu dzisiaj?

Ponieważ obiekt jest siedzibą ministerstwa, jego wnętrza nie są ogólnodostępne na takich zasadach jak muzea czy pałace zamienione w atrakcje turystyczne. Na parterze znajduje się jednak sala wykorzystywana do organizacji wystaw i wydarzeń towarzyskich, którą można zwiedzić przy okazji imprez otwartych dla publiczności, takich jak doroczna akcja Noc Literatury. Sama elewacja od strony placu, z charakterystycznym rytmem okien i skromną, ale elegancką dekoracją, pozostaje jednak dostępna do oglądania przez cały rok i stanowi ważny element spaceru po Hradczanach.

Najczęstsze pytania

Czy Pałac Toskański można zwiedzać? Wnętrza jako siedziba ministerstwa nie są stałą atrakcją turystyczną – dostęp do niektórych pomieszczeń, w tym sali na parterze, bywa możliwy przy okazji wydarzeń kulturalnych otwartych dla zwiedzających.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Od Anny Marii Franciszki, wielkiej księżnej Toskanii, która przejęła budynek w 1718 roku po jego pierwszych właścicielach z rodu Thunów.

Kto zaprojektował pałac? Autorem pierwotnego projektu z 1690 roku był Jean Baptiste Mathey, a istotnej przebudowy po 1718 roku dokonał Václav Špaček.

Jak dojść do pałacu? Pałac stoi na placu Hradczańskim, bezpośrednio przy głównym wejściu na dziedziniec Zamku Praskiego, więc naturalnie znajduje się na trasie zwiedzania zamkowego kompleksu.