Losenovský palác

Losenovský palác to jeden z mniejszych szlacheckich pałaców przy Hradczańskim Placu w Pradze, tuż obok Zamku Praskiego. Znany też jako Dům U Labutí (Dom Pod Łabędziami), łączy w sobie warstwy architektury sięgające średniowiecza, renesansu, baroku i klasycyzmu — a dziś na jego parterze wciąż tętni życie dzięki działającej tam restauracji.

Gdzie stoi pałac?

Budynek znajduje się pod adresem Hradčanské náměstí 11, po północnej stronie placu, w otoczeniu innych arystokratycznych rezydencji, takich jak pobliski Pałac Martinicki czy Dom Kapitulny. To lokalizacja o pierwszorzędnym znaczeniu — kilkadziesiąt metrów od bram Zamku Praskiego, na trasie, którą codziennie przemierzają tysiące turystów zmierzających do katedry św. Wita czy na Złotą Uliczkę.

Jak powstał obecny kształt budynku?

Historia miejsca sięga czasów, gdy stały tu jeszcze gotyckie domy — spłonęły one w wielkim pożarze Pragi w 1541 roku. Na ich fundamentach wzniesiono następnie dwa odrębne renesansowe domy, które pod koniec XVII wieku połączono w jeden organizm. Około połowy XVIII wieku całość przebudowano w duchu baroku, a w 1842 roku budowniczy Jan Maximilián Heger przeprowadził gruntowną klasycystyczną modernizację, w ramach której zachodnie i północne skrzydło zyskały dodatkową kondygnację. Mimo tylu przebudów pałac zachował czteroskrzydłowy układ wokół prostokątnego dziedzińca, a w tylnym, północnym skrzydle do dziś rozpoznać można pierwotny gotycki plan wraz z kamiennymi, gotyckimi piwnicami przykrytymi sklepieniem kolebkowym.

Co przyciąga wzrok z zewnątrz?

Fasadę pałacu podkreśla okazały, kamienny portal wejściowy — najbardziej rozpoznawalny element elewacji, widoczny już z poziomu placu. Reszta budynku prezentuje spokojną, klasycystyczną kompozycję z XIX wieku, typową dla mieszczańskich rezydencji tej części Hradczan, bez przesadnej dekoracyjności, za to z wyraźnie czytelną historią kolejnych przebudów w proporcjach i wysokości poszczególnych skrzydeł.

Kto tu mieszkał?

Przez większą część XX wieku pałac pełnił funkcję czysto mieszkalną, jako jedna z mniejszych mieszczańskich rezydencji placu. Po drugiej wojnie światowej mieszkała tu m.in. rodzina dyplomaty Josefa Korbela — ojca Madeleine Albright, późniejszej sekretarz stanu USA, co dodaje temu miejscu ciekawego, choć rzadko eksponowanego wątku biograficznego.

Czy można wejść do środka?

Losenovský palác nie jest udostępniony zwiedzającym jako muzeum czy obiekt z regularnymi wycieczkami — to wciąż budynek o funkcji mieszkalno-usługowej. Odwiedzający mogą jednak swobodnie wejść na parter, gdzie działa restauracja U Labutí, i przy okazji obejrzeć z bliska historyczny portal oraz fragment wnętrza dziedzińca. Od 1964 roku obiekt jest wpisany na listę zabytków kultury, co chroni go przed niekontrolowanymi przekształceniami.

Najczęstsze pytania

Czym jest Losenovský palác? To zabytkowy, mieszczański pałac na Hradczańskim Placu w Pradze, znany też jako Dům U Labutí, łączący gotyckie fundamenty z renesansową, barokową i klasycystyczną przebudową.

Gdzie dokładnie się znajduje? Przy Hradčanské náměstí 11, po północnej stronie placu, w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Praskiego i Pałacu Martinickiego.

Czy pałac jest otwarty dla zwiedzających? Nie jako obiekt muzealny — ale na parterze działa restauracja U Labutí, dostępna dla gości, a fasadę i portal można oglądać z placu.

Co jest najstarszym elementem budynku? Gotyckie piwnice ze sklepieniem kolebkowym oraz układ tylnego, północnego skrzydła, zachowane mimo kolejnych przebudów od XVI do XIX wieku.

Kto mieszkał w pałacu po wojnie? Rodzina dyplomaty Josefa Korbela, ojca Madeleine Albright, byłej sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych.