Palác Kinských

Pałac Kinskich (czes. Palác Kinských) to rokokowy pałac przy Rynku Staromiejskim w Pradze, jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków tego placu dzięki różowej elewacji zdobionej białą sztukaterią. Choć sam pałac jest imponującym zabytkiem architektury, jego sławę budują przede wszystkim wydarzenia, które się w nim rozegrały – od szkolnych lat Franza Kafki po przemówienie, które otworzyło erę komunizmu w Czechosłowacji.

Kto zbudował pałac i dlaczego nosi nazwisko Kinskich?

Budowę pałacu przy Rynku Staromiejskim 12 rozpoczęto w połowie XVIII wieku z inicjatywy hrabiego Jana Arnošta Golza, pruskiego szlachcica, dla którego powstała pierwsza wersja rezydencji – stąd budynek bywa też nazywany Pałacem Golzów. Projekt przypisuje się Kiliánowi Ignácowi Dientzenhoferowi, jednemu z czołowych architektów praskiego baroku, a prace budowlane dokończył Anselmo Lurago. Efektem jest fasada w typowo rokokowym stylu – lekka, bogato zdobiona rzeźbami i sztukatorskim detalem, wyraźnie odróżniająca się od surowszych, wcześniejszych barokowych kamienic sąsiadujących na placu. Wkrótce po ukończeniu budowli posiadłość przeszła w ręce rodu Kinskich, od którego pałac przyjął nazwę używaną do dziś.

Jaki związek z pałacem miał Franz Kafka?

Na drugim piętrze budynku mieściło się niemieckie gimnazjum, do którego w latach 1893–1901 uczęszczał młody Franz Kafka – jeden z najważniejszych pisarzy XX wieku, wówczas jeszcze praski uczeń, a nie autor „Procesu” czy „Przemiany”. Na parterze pałacu swój sklep z galanterią prowadził od 1912 roku jego ojciec, Hermann Kafka. Rodzina pisarza była więc z tym miejscem związana na dwa różne sposoby – edukacyjnie i zawodowo – co dziś czyni pałac jednym z przystanków na trasie śladami Kafki po Starym Mieście.

Co wydarzyło się na balkonie pałacu w 1948 roku?

To właśnie z balkonu Pałacu Kinskich 25 lutego 1948 roku przemówił do zgromadzonego na placu tłumu Klement Gottwald, ogłaszając przejęcie pełni władzy przez komunistów. Wydarzenie to, znane w czeskiej historii jako „zwycięski luty”, zapoczątkowało kilkudziesięcioletni okres rządów jednej partii w Czechosłowacji. To zdjęcie – Gottwald na balkonie w otoczeniu towarzyszy – stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych obrazów komunistycznej propagandy, a później, po retuszu usuwającym jedną z osób, symbolem manipulacji historią.

Kim była Berta von Suttner i jak jest związana z pałacem?

W pałacu w 1843 roku urodziła się Berta Kinská, znana później jako Berta von Suttner – austriacka pisarka i działaczka pacyfistyczna, która w 1905 roku jako pierwsza kobieta w historii otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla. Jej narodziny w tym miejscu dodają budynkowi jeszcze jeden, mniej znany, ale istotny rozdział historii.

Co dziś mieści się w Pałacu Kinskich?

Od 1949 roku pałac jest częścią Galerii Narodowej w Pradze i pełni funkcję wystawienniczą – pierwotnie mieściła się tu kolekcja grafiki, dziś budynek wykorzystywany jest do wystaw czasowych. W latach 1995–2000 przeprowadzono gruntowną renowację obiektu, podczas której udostępniono zwiedzającym romańskie i gotyckie piwnice zachowane pod budynkiem – ślad znacznie starszej zabudowy tego miejsca, sprzed powstania obecnego pałacu.

Najczęstsze pytania

Czy Pałac Kinskich można zwiedzać? Tak, budynek należy do Galerii Narodowej w Pradze i regularnie udostępnia swoje wnętrza w ramach wystaw czasowych, dostępnych dla zwiedzających na standardowych zasadach muzealnych.

Dlaczego pałac nazywa się Pałacem Kinskich, skoro zbudował go hrabia Golz? Budynek wzniesiono na zlecenie Jana Arnošta Golza, ale wkrótce po ukończeniu przeszedł w posiadanie rodu Kinskich, którego nazwisko nosi do dziś.

Co łączy pałac z Franzem Kafką? Kafka uczęszczał tu do niemieckiego gimnazjum w latach 1893–1901, a jego ojciec prowadził na parterze sklep z galanterią od 1912 roku.

Jakie wydarzenie historyczne miało miejsce na balkonie pałacu? 25 lutego 1948 roku Klement Gottwald przemówił stąd do tłumu, ogłaszając przejęcie władzy przez komunistów – wydarzenie znane jako „zwycięski luty”.