Pajrek

Pajrek to ruiny średniowiecznego zamku położone około kilometra na południe od miasta Nýrsko, na skalnym cyplu grzbietu Hraničář w zachodniej części Szumawy.

Skąd pochodzi nazwa zamku?

Nazwa Pajrek jest czeskim zapisem niemieckiego określenia Baiereck (spotykanego też jako Bayereck), które można tłumaczyć jako „narożnik na granicy z Bawarią". Twierdza stała bowiem przy dawnym szlaku handlowym prowadzącym do Bawarii i przez stulecia pełniła funkcję strażnicy tego pogranicza.

Kto zbudował zamek i kiedy powstał?

Zamek wznieśli w połowie XIV wieku panowie z Janovic. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1356 roku i dotyczy Něpra z Pajrku, ówczesnego właściciela twierdzy. Budowla miała chronić okoliczne ziemie oraz kontrolować ruch handlowy zmierzający w stronę Bawarii.

Jakie wydarzenia rozegrały się przy zamku?

W XV wieku właścicielem twierdzy był Racek z Janovic, zwolennik króla Jerzego z Podiebradów. W 1467 roku pokonał on pod Nýrskiem bawarskie wojska krzyżowe wyprawione przeciwko husyckim Czechom. Bawarczycy nie odpuścili jednak rewanżu — w 1472 roku najechali ponownie, zdobyli zamek i spalili go doszczętnie.

Co działo się z zamkiem później?

Po 1512 roku dobra przeszły w ręce Jindřicha Kostomlatskiego z Vřesovic, który kazał odbudować część zniszczonej twierdzy. Los samego właściciela okazał się jednak tragiczny — w 1520 roku został ścięty na Zamku Praskim po rocznym pobycie w więzieniu wieży Daliborka. Od tego momentu zamek zaczął podupadać, a od połowy XVI wieku stał opuszczony na dobre.

Co zobaczysz dziś na miejscu?

Do naszych czasów zachowały się jedynie ruiny pałacu i wieży. Na murach widać otwory po dawnych belkach stropowych, a na pierwszym piętrze zachował się wąski, jednoosobowy otwór wejściowy. Ruina wieży sięga częściowo wysokości czwartego piętra, a na jej północnej i zachodniej stronie zewnętrznej przetrwały fragmenty pierwotnego tynku. Warto wiedzieć, że górna część dzisiejszego Nýrska — Horní Nýrsko — powstała pierwotnie jako osada targowa podlegająca właśnie zamkowi Pajrek.

Jak dotrzeć na miejsce?

Ruiny leżą na wzniesieniu tuż nad Nýrskiem, w zachodniej Szumawie, dlatego najwygodniej dotrzeć tam pieszo z centrum miasta — spacer prowadzi leśną ścieżką na grzbiet Hraničář. To niewymagający, ale klimatyczny cel wycieczki dla osób odwiedzających okolice Klatov i zachodnią Szumawę.

Najczęstsze pytania

Czym jest Pajrek? To ruiny średniowiecznego zamku obronnego z XIV wieku, położone nad miastem Nýrsko w zachodniej Szumawie.

Kiedy zamek powstał? Zbudowali go panowie z Janovic w połowie XIV wieku; pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1356 roku.

Dlaczego zamek został zniszczony? W 1472 roku zdobyły go i spaliły wojska bawarskie, w odwecie za wcześniejszą klęskę poniesioną pod Nýrskiem w 1467 roku.

Co można dziś zobaczyć na miejscu? Zachowane ruiny pałacu i wieży, otwory po dawnych belkach stropowych oraz fragmenty pierwotnego tynku na murach.