Zámek Běšiny

Zámek Běšiny stoi we wsi Běšiny w okresie Klatovy, kilkanaście kilometrów od Klatov w kierunku Železné Rudy, na skraju Pošumaví. Kozí, część obce Běšiny, leży w bezpośrednim sąsiedztwie zamku i to stąd najczęściej wyrusza się na krótką wycieczkę do tego niewielkiego, mało znanego zabytku.

Co warto wiedzieć o historii zamku?

Obecna budowla powstała w drugiej połowie XVI wieku, gdy renesansowa rezydencja zastąpiła starszą kamienną tvrz (drobną szlachecką fortalicję). Fundatorem przebudowy był Adam z Běšin, od którego wieś i zamek wzięły nazwę. Po jego śmierci majątek podzielono, a od 1602 roku właścicielem części z fortecą był Adam Trystan z Běšin — w dokumentach z tego okresu wspomina się nawet o „starej" i „nowej" tvrzi, zanim obie połowy majątku ponownie połączono. Kolejnymi panami byli Kocowie z Dobrše, którzy dzierżyli Běšiny do 1678 roku. Wtedy majątek kupił Vilém Albrecht Krakovský z Kolovrat i włączył go do swojej domeny w Týnci — w rękach tego rodu Běšiny pozostały aż do 1924 roku.

Zamek zbudowano jako trzykrzydłowy obiekt z wieżą w narożniku północno-zachodnim, a jego wschodnią elewację zdobiły arkady — typowy układ dla renesansowych rezydencji ziemiańskich tego regionu. Z czasem budowla przeszła też przebudowy barokowe. Stara kamienna tvrz, poprzedniczka zamku, nie zniknęła bez śladu — przekształcono ją w spichlerz (sýpkę), który do dziś stoi poniżej zamku, nad brzegiem Ostrovského rybníka.

Jak zmieniało się przeznaczenie budynku?

Zamek pełnił funkcję rezydencjonalną jeszcze w XIX wieku, choć przestał być głównym miejscem zamieszkania szlachty już wcześniej. Rozwijająca się działalność gospodarcza rodu Krakovských z Kolovrat doprowadziła do przekształcenia części zamku w lihovar — destylarnię alkoholu, a w innej części urządzono mieszkania. Ten przemysłowy epizod trwale zmienił charakter obiektu i odróżnia go od wielu innych czeskich zamków, które pozostały czysto rezydencjonalne.

Czy da się dziś zwiedzić zamek?

Nie — obecnie zamek jest zamknięty i niedostępny dla turystów. Można go obejrzeć jedynie z zewnątrz, spacerując po wsi Běšiny lub jadąc drogą w stronę Kozí. To sprawia, że jest to cel bardziej dla miłośników historii architektury i spokojnych wiejskich krajobrazów Pošumaví niż dla klasycznego zwiedzania z przewodnikiem.

Jak dojechać i kiedy przyjechać?

Běšiny leżą przy drodze z Klatov do Železné Rudy, więc najłatwiej dotrzeć tu samochodem — to wygodny przystanek w drodze na Šumavę. Okolica, w tym sam Ostrovský rybník, dobrze sprawdza się na spacer czy przerwę w podróży w każdej porze roku, choć wiosna i lato dają najwięcej światła do zdjęć zewnętrznej elewacji i arkad. Zimą trasy dojazdowe bywają śnieżne, warto sprawdzić warunki na drogach lokalnych.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Běšiny jest otwarty dla turystów? Nie, obiekt jest obecnie zamknięty i niedostępny do zwiedzania wewnątrz. Można go zobaczyć tylko z zewnątrz.

Skąd wzięła się nazwa zamku? Od Adama z Běšin, który sfinansował renesansową przebudowę starszej tvrzy w drugiej połowie XVI wieku.

Co stało się ze starą fortecą, która stała tu wcześniej? Przekształcono ją w spichlerz (sýpkę), który zachował się do dziś poniżej zamku, nad Ostrovským rybníkem.

Jak daleko jest zamek od Klatov? Około kilkunastu kilometrów, przy drodze prowadzącej w stronę Železné Rudy i dalej na Šumavę.