Zámek Bystřice nad Úhlavou

Zámek Bystřice nad Úhlavou to dawna gotycka twierdza przebudowana z czasem w renesansową, a później neogotycką rezydencję, stojąca na północnym skraju Nýrska w powiecie Klatovy, tuż nad brzegiem rzeki Úhlavy. Po latach zamknięcia dla zwiedzających obiekt stopniowo wraca do życia jako miejsce wystaw i wydarzeń kulturalnych.

Gdzie dokładnie stoi zamek?

Budowla leży w osadzie Bystřice nad Úhlavou, administracyjnie należącej dziś do Nýrska, około 2 km na północ od centrum tego miasta i około 15 km na południowy zachód od Klatov. Zamek sąsiaduje z parkiem, który rozciąga się aż do koryta Úhlavy, co nadaje całemu założeniu charakter podmiejskiej rezydencji wtopionej w zieleń, a nie miejskiej twierdzy.

Kiedy powstała pierwotna siedziba?

Najstarsza znana wzmianka o majątku pochodzi z 1339 roku, kiedy nabył go Sezema, syn Protivy z Dolan. W kolejnych dziesięcioleciach XIV wieku właściciele się zmieniali – wśród nich wymienia się Buška z Bystřice oraz Bočka z Velhartic. Pierwotna gotycka siedziba obronna została w drugiej połowie XIV wieku rozbudowana do rangi zamku, a jej ślady w dzisiejszej bryle sięgają właśnie tego okresu.

Jak zmieniał się wygląd budowli na przestrzeni wieków?

Pod koniec XV wieku majątek trafił w ręce rodu Koců z Dobrše, jednej z ważniejszych rodzin szlacheckich ówczesnych Czech, i to oni są uznawani za twórców przebudowy siedziby w kierunku renesansowej rezydencji, która nastąpiła w połowie XVI wieku. Kolejna, najgłębsza zmiana wyglądu przyszła w latach 1848–1853, gdy z inicjatywy rodu Hohenzollernów obiekt przeszedł gruntowny remont w duchu historyzującym, łączący elementy pseudoromańskie, pseudogotyckie i pseudobarokowe. To właśnie ta XIX-wieczna forma – dwukondygnacyjny, prostokątny w planie budynek z bocznym skrzydłem – w największym stopniu określa dzisiejszy wygląd zamku.

Kim byli ostatni prywatni właściciele?

Ród Hohenzollern-Sigmaringen władał Bystřicí od 1839 do 1945 roku i to z inicjatywy księcia Karola Antoniego z tego rodu przeprowadzono wspomnianą przebudowę w połowie XIX wieku. Po zakończeniu drugiej wojny światowej majątek skonfiskowano, co zamknęło ponad sześciowiekowy okres prywatnego, szlacheckiego władania tym miejscem.

Co działo się z zamkiem po 1945 roku?

W okresie powojennym budynek służył celom dalekim od pierwotnej funkcji rezydencjonalnej – funkcjonowały tu m.in. koszary wojskowe, a w kolejnych dekadach obiekt wykorzystywano również do innych celów użyteczności publicznej. Brak stałej opieki konserwatorskiej w czasach komunistycznych doprowadził do stopniowego pogarszania się stanu technicznego budowli.

Jak wygląda zamek dzisiaj?

Po zmianie właściciela rozpoczęto prace remontowe, których pierwszy etap – częściowo finansowany ze środków unijnych – zakończono w lipcu 2011 roku. Od tego czasu w odrestaurowanych wnętrzach prezentowane są ekspozycje historycznego wyposażenia, a teren zamku wykorzystywany jest także jako plener na uroczystości, w tym śluby cywilne. Prace nad pełnym przywróceniem obiektu do dawnej świetności wciąż trwają.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek Bystřice nad Úhlavou? Na północnym skraju Nýrska w powiecie Klatovy, około 2 km od centrum miasta, nad brzegiem rzeki Úhlavy.

Kiedy powstała pierwotna siedziba na tym miejscu? Pierwsza wzmianka o majątku pochodzi z 1339 roku, a gotycką twierdzę rozbudowano do formy zamku w drugiej połowie XIV wieku.

Kto przebudował zamek na formę, jaką znamy dziś? Obecny, historyzujący wygląd budowli to efekt przebudowy z lat 1848–1853, zleconej przez ród Hohenzollernów.

Do kiedy zamek należał do rodziny Hohenzollernów? Ród władał majątkiem od 1839 roku aż do konfiskaty w 1945 roku.

Czy zamek można dziś zwiedzać? Tak, po zakończeniu pierwszego etapu remontu w 2011 roku obiekt udostępnia wystawy historycznego wyposażenia i służy jako miejsce wydarzeń kulturalnych oraz ślubów cywilnych.