Osiedle Baba w Pradze

Osiedle Baba to jedno z najważniejszych praskich świadectw architektury modernistycznej okresu międzywojennego. Kompleks powstał w latach 1928–1932 na wzgórzu w praskiej dzielnicy Dejvice, a jego ogólną koncepcję urbanistyczną opracował czeski architekt Pavel Janák, jedna z czołowych postaci czeskiej awangardy architektonicznej pierwszej połowy XX wieku.

Skąd wzięła się idea osiedla?

Zamysł stworzenia Baby wynikał z inspiracji ideami niemieckiego Werkbundu (Deutscher Werkbund) – ruchu zrzeszającego architektów, projektantów i rzemieślników, który dążył do połączenia funkcjonalności, prostoty formy i nowoczesnych metod budowlanych z jakością wykonania. Werkbund odegrał kluczową rolę w kształtowaniu europejskiego modernizmu międzywojennego, a jego echa widać w osiedlach eksperymentalnych budowanych w tym czasie w kilku miastach Europy Środkowej. Praska Baba wpisuje się w ten nurt jako lokalna, czeska odpowiedź na te same pytania: jak powinno wyglądać nowoczesne mieszkalnictwo i jak architektura może odpowiadać na potrzeby ówczesnego społeczeństwa.

Kto stał za projektem?

Ogólny plan urbanistyczny osiedla przypisuje się Pavlowi Janákowi, architektowi znanemu z poszukiwań własnej, oryginalnej drogi w architekturze czeskiej – od kubizmu, przez rondokubizm, aż po funkcjonalizm, w duchu którego zaprojektowano Babę. Janák był w tamtym okresie jedną z osób najbardziej zaangażowanych w promowanie idei nowoczesnego budownictwa w Czechosłowacji, a jego udział w powstaniu osiedla nadał całemu założeniu spójny kierunek programowy, mimo że – jak to bywało w projektach inspirowanych Werkbundem – nad poszczególnymi budynkami pracowało zwykle grono różnych architektów realizujących wspólną wizję.

Dlaczego warto wiedzieć o Babie, zwiedzając Pragę?

Osiedle Baba leży na wzniesieniu w Dejvicach, w północno-zachodniej części Pragi, z dala od najbardziej turystycznych tras w historycznym centrum miasta. To sprawia, że pozostaje miejscem stosunkowo kameralnym, odwiedzanym przede wszystkim przez osoby zainteresowane architekturą XX wieku i historią europejskiego modernizmu. Dla podróżnych, którzy już poznali gotyk, barok i secesję praskiej starówki, Baba jest naturalnym uzupełnieniem obrazu miasta – pokazuje inne, mniej oczywiste oblicze Pragi jako ośrodka nowoczesnej myśli architektonicznej lat 20. i 30. XX wieku.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstało Osiedle Baba? Osiedle zostało zrealizowane w latach 1928–1932.

Gdzie dokładnie znajduje się Baba? W praskiej dzielnicy Dejvice, na wzgórzu w północno-zachodniej części miasta.

Kto zaprojektował osiedle? Ogólną koncepcję urbanistyczną opracował architekt Pavel Janák.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje Baba? Modernizm inspirowany ideami niemieckiego Werkbundu, bliski nurtowi funkcjonalizmu.