Hrachovka

Hrachovka to zabytkowa usedlość położona w praskiej dzielnicy Troja, w otoczeniu łąk na północ od praskiego zoo. Choć na pierwszy rzut oka wygląda jak niepozorny wiejski zespół gospodarczy, kryje w sobie ponad trzysta lat historii związanej z uprawą winorośli i przemianami krajobrazu doliny Wełtawy.

Gdzie się znajduje?

Obiekt stoi przy ulicy K Bohnicím 59/3, w praskiej dzielnicy Troja, samotnie pośród łąk na północ od ogrodu zoologicznego. To lokalizacja z dala od głównych szlaków turystycznych, co czyni Hrachovkę ciekawym celem dla osób szukających mniej oczywistych zakątków Pragi — spaceru łączącego widok na dolinę Wełtawy z odrobiną lokalnej historii.

Skąd wzięła się nazwa?

Pochodzenie nazwy „Hrachovka" nie jest jednoznacznie ustalone. Jedna z hipotez wiąże ją z nazwiskiem dawnego właściciela posiadłości, druga sugeruje, że mogła powstać od uprawianego tu niegdyś grochu — obok winorośli, która przez wieki była głównym zajęciem gospodarczym tego miejsca. Żadnej z tych wersji nie da się dziś jednoznacznie potwierdzić.

Jak wyglądała pierwotnie?

Zespół powstał około roku 1700 jako winiarska usedlość, otoczona niegdyś tarasowymi ogrodami, winnicami i polami uprawnymi. Pierwotnie służyła jako sezonowa rezydencja — parter budynku mieszkalnego mieścił mieszkania dla zarządcy winnicy oraz zatrudnionych tam pracowników, a na piętrze znajdował się prawdopodobnie spichlerz. Układ zabudowy był dwutraktowy, z piwnicą (dziś już zasypaną) i murowanym, kamiennym korpusem wzmocnionym solidnymi przyporami w narożnikach. Cały zespół otaczał mur obwodowy, chroniący zamknięty dziedziniec gospodarczy.

Co zmieniło się w XIX wieku?

Wiek XIX przyniósł istotną przebudowę całego założenia. Dawny budynek mieszkalny przekształcono w stodołę, a w murach południowym i północnym wybito przejazdy umożliwiające wjazd pojazdów gospodarczych na dziedziniec. Obok pierwotnego korpusu wzniesiono nowy, skromniejszy stylistycznie budynek mieszkalny, wpisany w obrys dawnego założenia — to on funkcjonuje jako część zamieszkana do dziś.

Jak wygląda dzisiaj?

Hrachovka pozostaje własnością prywatną i nie pełni już funkcji gospodarstwa rolnego. Mniejszy, XIX-wieczny budynek mieszkalny wciąż jest zamieszkany, natomiast starsza część zespołu świadczy o dawnym, winiarskim charakterze tego miejsca. Obiekt jest wpisany do ewidencji Sdružení historických sídel Čech, Moravy a Slezska — stowarzyszenia zrzeszającego właścicieli i opiekunów zabytkowych siedzib na terenie Czech, Moraw i Śląska, co potwierdza jego wartość jako świadectwa dawnego zagospodarowania praskiej Troi.

Najczęstsze pytania

Czym jest Hrachovka? To zabytkowa, dawna winiarska usedlość w praskiej dzielnicy Troja, wzniesiona około 1700 roku, dziś funkcjonująca jako prywatna nieruchomość mieszkalna.

Czy Hrachovkę można zwiedzać? Obiekt jest własnością prywatną i nie pełni funkcji publicznej atrakcji turystycznej — można go jednak zobaczyć z zewnątrz podczas spaceru po łąkach na północ od zoo w Troi.

Skąd pochodzi nazwa Hrachovka? Nie wiadomo na pewno — możliwe, że wywodzi się od nazwiska dawnego właściciela, możliwe też, że nawiązuje do uprawy grochu prowadzonej niegdyś obok winnicy.

Co zmieniło się w budynku w XIX wieku? Dawny dom mieszkalny przebudowano na stodołę i wybito w murach przejazdy dla pojazdów, a obok wzniesiono nowy, prostszy budynek mieszkalny, który jest zamieszkany do dziś.