Noviciat des jésuites (Avignon)

Noviciat des jésuites to dawny kompleks klasztorny w Awinionie, zbudowany przez zakon jezuitów jako dom formacyjny dla nowicjuszy. Dziś budynek mieści hotel Le Cloître Saint-Louis oraz przestrzenie kulturalne, a jego kaplica i krużganki są wpisane do rejestru zabytków Francji.

Kiedy powstał nowicjat i kto go ufundował?

Jezuici prowadzili w Awinionie kolegium już od 1564 roku i szybko zapragnęli dołączyć do niego dom nowicjatu. Pierwsze próby, podejmowane między 1569 a 1582 rokiem, nie przetrwały długo. Dopiero w 1589 roku, dzięki hojnemu darowi Ludwiki d'Ancezune, udało się trwale osadzić instytucję - za jej pieniądze zakon nabył działkę z zabudowaniami przy dawnej rue des Vieilles Études.

Kto zaprojektował kaplicę i jak wygląda?

Kolejny dar fundatorki pozwolił rozpocząć w 1601 roku budowę kaplicy według projektu brata zakonnego Étienne'a Martellange'a; świątynię poświęcono 23 maja 1611 roku. Rzut kaplicy nawiązuje do rzadko spotykanego renesansowego wzorca krzyża greckiego, zwieńczonego kopułą osadzoną na bębnie. Charakterystyczny dla Martellange'a jest sposób rozmieszczenia okien - nie wzdłuż osi budynku, lecz parami wzdłuż przekątnych.

Jak rozbudowywano zespół klasztorny?

Zabudowania otaczające wewnętrzny dziedziniec zaczęto wznosić jeszcze za życia Martellange'a, a od 1627 roku prace kontynuował architekt François de Royers de la Valfenière. Budowa całego kompleksu ciągnęła się jeszcze przez pierwsze dekady XVIII wieku.

Co stało się z nowicjatem po wygnaniu jezuitów?

W 1768 roku, w okresie tymczasowego przyłączenia Awinionu do Korony Francuskiej, Ludwik XV nakazał wygnanie jezuitów z miasta. Rok później opuszczony budynek odkupiły siostry od św. Praksedy, jednak i ich obecność zakończyła się w 1790 roku wraz z zamknięciem domu. W latach 1801-1850 gmach pełnił funkcję filii paryskiego Hôtel des Invalides. W 1852 roku, po darowiźnie Ludwika Napoleona Bonaparte, budynek przeszedł na własność miasta Awinion i przez kolejne czterdzieści lat służył jako przytułek miejski.

Jak nowicjat zamienił się w hotel?

Dopiero w 1987 roku obiekt doczekał się gruntownej rewaloryzacji - skrzydło północne przekształcił architekt Jean Nouvel, otwierając w dawnym klasztorze hotel Le Cloître Saint-Louis oraz przestrzenie na działalność kulturalną i turystyczną. Od 1950 roku zabudowania klasztorne wraz z krużgankiem figurują w rejestrze francuskich zabytków (monuments historiques). Kompleks znajduje się dziś pod adresem 20 rue du Portail Boquier w Awinionie.

Najczęstsze pytania

Czy nowicjat jezuicki w Awinionie można zwiedzać? Budynek funkcjonuje jako hotel, więc dostęp do wnętrz mają przede wszystkim jego goście; krużganek i elewacje zewnętrzne można obejrzeć jako część historycznej zabudowy miasta.

Kto zaprojektował kaplicę? Autorem pierwotnego projektu był brat zakonny Étienne Martellange, jezuita zajmujący się architekturą sakralną zakonu we Francji.

Dlaczego jezuici opuścili Awinion? W 1768 roku Ludwik XV, korzystając z tymczasowego przyłączenia miasta do Korony Francuskiej, nakazał ich wygnanie - był to element szerszej fali usuwania zakonu z terytoriów francuskich w tym okresie.

Czym budynek był między zamknięciem klasztoru a otwarciem hotelu? Kolejno: domem sióstr od św. Praksedy, filią paryskiego Hôtel des Invalides, a od 1852 roku miejskim przytułkiem dla mieszkańców Awinionu.