Abbaye Saint-André de Villeneuve-lès-Avignon

Abbaye Saint-André to dawne opactwo benedyktyńskie wznoszące się na wzgórzu Mont-Andaon w Villeneuve-lès-Avignon, w departamencie Gard, tuż naprzeciw Awinionu po drugiej stronie Rodanu. Zabudowania klasztorne stoją wewnątrz murów Fort Saint-André, potężnej twierdzy, która przez wieki strzegła granicy Królestwa Francji, a dziś opactwo słynie przede wszystkim z tarasowych ogrodów z widokiem na Pałac Papieży.

Skąd wzięło się opactwo?

Wspólnota benedyktyńska osiadła na Mont-Andaon w X wieku, w miejscu związanym z grobem świętej Kasarii z VI wieku. Opactwo szybko zyskało ogromne wpływy w regionie – w okresie największej świetności podlegało mu ponad 200 probostw rozsianych od Uzès aż po Forcalquier. Obecne budynki klasztorne w większości nie pochodzą ze średniowiecza – zostały przebudowane w XVII i XVIII wieku według planów przypisywanych Pierre'owi Mignardowi, a po Rewolucji Francuskiej część zabudowań rozebrano.

Dlaczego opactwo otacza forteca?

Sąsiedztwo z opactwem nie jest przypadkowe. W 1292 roku król Filip Piękny zawarł układ (paréage), na mocy którego mógł wznieść przy klasztorze warowną budowlę ze stałym garnizonem. Prace ruszyły z opóźnieniem – region trawiły wtedy niepokoje związane z bandami najemników – i główny korpus fortecy powstał dopiero w latach 60. XIV wieku, za panowania Jana Dobrego. Fort Saint-André miał podwójną funkcję: chronił opactwo i przylegającą osadę, a jednocześnie demonstrował siłę króla Francji naprzeciw Awinionu, który leżał wówczas po drugiej stronie naturalnej granicy wyznaczonej przez Rodan, na terytorium podległym papieżom. W murach fortecy działały stały garnizon, sąd i więzienie.

Co warto zobaczyć w ogrodach opactwa?

Ogrody Abbaye Saint-André otrzymały w 2014 roku tytuł „Jardin remarquable" (ogród wyjątkowy). Rosną w nich rośliny śródziemnomorskie, stuletnie oliwki i sosny, a pośród zieleni widać ruiny romańskich kościołów oraz groby sięgające VI wieku. U stóp pałacu opackiego rozciąga się XVI-wieczny parter w stylu toskańskim, z basenami, wazami i rzeźbami, obok pergoli porośniętej glicynią i różami. Wyżej, wzdłuż alei obsadzonej cyprysami, rozpościera się jeden z najpiękniejszych widoków doliny Rodanu – stąd widać Pałac Papieży w Awinionie, a przy dobrej pogodzie także Mont Ventoux, Luberon i Alpilles.

Co jeszcze znajduje się w okolicy?

Fort Saint-André sąsiaduje z inną ważną budowlą Villeneuve-lès-Avignon – kartuzją Chartreuse du Val de Bénédiction, założoną w tym samym mieście przez papieża Innocentego VI w połowie XIV wieku. Oba obiekty razem tworzą jeden z najciekawszych zespołów zabytkowych w okolicach Awinionu, łączący historię zakonną, militarną i ogrodową.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Abbaye Saint-André? Opactwo stoi na szczycie Mont-Andaon w Villeneuve-lès-Avignon, w departamencie Gard, w obrębie murów Fort Saint-André.

Czy opactwo i fort to to samo miejsce? Nie do końca – Fort Saint-André to forteca obronna z XIV wieku, a opactwo benedyktyńskie znajduje się w jej wnętrzu. Zwiedza się je jako jeden zespół, ale to dwie odrębne budowle o różnej funkcji historycznej.

Co jest największą atrakcją opactwa? Tarasowe ogrody z tytułem „Jardin remarquable" oraz punkt widokowy na Pałac Papieży w Awinionie i dolinę Rodanu.

Kiedy powstała forteca wokół opactwa? Budowę zlecił Filip Piękny pod koniec XIII wieku, ale prace ukończono dopiero w latach 60. XIV wieku za Jana Dobrego.