New Town Hall in Jablonec nad Nisou

Nowy Ratusz w Jablońcu nad Nysą to funkcjonalistyczny gmach stojący przy Mírovém náměstí, w samym sercu miasta, i wciąż pełniący funkcję siedziby władz miejskich. Budynek powstał w latach 1930–1933 według projektu architekta Karela Wintera, wybranego w konkursie architektonicznym, w którym wzięło udział aż 177 propozycji. Skala tego konkursu pokazuje, jak duże znaczenie miasto przywiązywało do nowej inwestycji – stara siedziba ratusza przestała wystarczać rozwijającemu się ośrodkowi administracyjnemu, a władze chciały zyskać budynek, który architektonicznie dopełni centrum Jabłońca.

Dlaczego to nie jest zwykły ratusz?

Od samego początku projekt zakładał coś więcej niż urzędnicze biura. Nowy Ratusz pomyślano jako wielofunkcyjne centrum życia miejskiego, w którym obok administracji znalazły się restauracje, kawiarnia oraz kino. To ostatnie należało w okresie międzywojennym do największych w całej Czechosłowacji – fakt, który dobrze oddaje ambicje inwestorów i rangę, jaką nadano temu miejscu. W budynku mieściły się również siedziby różnych firm oraz sklepy, dzięki czemu obiekt tętnił życiem przez cały dzień, a nie tylko w godzinach urzędowania.

Co warto wiedzieć o architekturze?

Funkcjonalizm lat 30. XX wieku charakteryzował się prostotą bryły, funkcjonalnym podziałem przestrzeni i rezygnacją z dekoracyjnego przepychu na rzecz czytelnej, monumentalnej formy. Nowy Ratusz w Jabłońcu wpisuje się w ten nurt – jego skala i usytuowanie na głównym placu miasta sprawiają, że budynek do dziś stanowi wizualny punkt odniesienia w przestrzeni miejskiej. Wartość architektoniczna i historyczna obiektu została formalnie potwierdzona: budynek jest chroniony jako zabytek kultury, a od 1 lipca 2024 roku uzyskał status narodowego zabytku kultury – najwyższej kategorii ochrony konserwatorskiej w Czechach.

Czy da się go dziś zwiedzić?

Nowy Ratusz nie jest muzeum, lecz żywym, funkcjonującym budynkiem – nadal mieści się w nim administracja miejska, a także sklepy i lokale usługowe w parterowej części. Zmodernizowane kino, będące częścią pierwotnego założenia z lat 30., działa do dziś i regularnie wyświetla filmy, co pozwala odwiedzającym zobaczyć wnętrza obiektu przy okazji seansu. Sam plac Mírové náměstí, na którym stoi budynek, to naturalny punkt wyjścia do zwiedzania centrum Jabłońca nad Nysą – miasta znanego z tradycji produkcji szkła i biżuterii, gdzie funkcjonalistyczna architektura międzywojenna współgra z późniejszą zabudową.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Nowy Ratusz w Jabłońcu nad Nysą? Budynek wzniesiono w latach 1930–1933 według projektu architekta Karela Wintera.

Dlaczego budynek nazywa się „Nowy" Ratusz? Nazwa odróżnia go od starszej siedziby władz miejskich (Starego Ratusza) i podkreśla, że powstał jako nowa, większa inwestycja mająca zastąpić dotychczasowy budynek administracyjny.

Czy w budynku nadal działa kino? Tak, zmodernizowane kino, będące częścią pierwotnego projektu z lat 30., działa do dziś i jest jedną z atrakcji dostępnych dla odwiedzających.

Jaki status ochrony ma obiekt? Budynek jest zabytkiem kultury, a od 1 lipca 2024 roku posiada również status narodowego zabytku kultury.

Gdzie dokładnie znajduje się Nowy Ratusz? Stoi przy Mírovém náměstí, głównym placu w centrum Jabłońca nad Nysą, w północnych Czechach.