Zamek w Libercu

Zamek w Libercu to klasycystyczna rezydencja stojąca na Placu Pałacowym w samym centrum Liberca, w północnych Czechach. Budynek łączy niemal pięć wieków historii szlacheckiego dworu, sądu okręgowego i jednej z największych na świecie ekspozycji szkła, a od 2024 roku należy do miasta, które planuje ponownie otworzyć go dla odwiedzających.

Kto stał u początków zamku?

Pierwsza rodzinna posiadłość na tym miejscu istniała już w połowie XVI wieku. W 1538 roku Jáchym z Bibrštejna, wówczas właściciel liberecké dominium, odkupił ją od miejscowego mieszczanina Antona Plischkego. Prawdziwy przełom nastąpił kilka dekad później, gdy bracia Kryštof i Melchior z Redernů, panowie na Frýdlancie, wznieśli w latach 1582–1587 nowy dwór w miejscu starszego domu szlacheckiego. To właśnie ta budowa dała początek zamkowi, jaki w zarysie przetrwał do dziś.

Co zmienił pożar z 1615 roku?

Krótko po powstaniu nowej rezydencji doszło do pożaru, który zniszczył znaczną część zabudowy. Odbudową zajęła się wdowa po Melicharze, Kateřina z Redernů. Z jej inicjatywy powstała zamkowa kaplica, a sam kompleks rozbudowano o nowe, tak zwane skrzydło nosticovskie. Ten etap przebudowy ukształtował układ budynku na kolejne stulecia.

Skąd bierze się dzisiejszy, klasycystyczny wygląd?

Obecna, klasycystyczna forma fasady zamku pochodzi z XVIII wieku, kiedy barokowy wcześniej budynek przeszedł gruntowną modernizację architektoniczną. To właśnie ta osiemnastowieczna przebudowa, a nie pierwotna budowla z czasów Redernów, odpowiada za wygląd, jaki widzą dziś odwiedzający Plac Pałacowy.

Jak zmieniała się funkcja zamku w XIX i XX wieku?

W latach 1850–1854 zamek przebudowano na letnią rezydencję hrabiowskiej rodziny, a jednocześnie przygotowano w nim pomieszczenia dla nowo powstającego sądu okręgowego. Budynek pozostawał siedzibą rodu szlacheckiego do 1927 roku, po czym przeszedł na potrzeby administracji zamkowej. W 1933 roku stał się własnością państwa. W kolejnych dekadach gościły w nim różne instytucje, między innymi zarząd lasów, komenda garnizonu oraz szkoła.

Co łączy zamek ze szkłem?

W latach siedemdziesiątych XX wieku skrzydło nosticovskie oraz tak zwany Nowy Zamek przejęło przedsiębiorstwo Skloexport. Firma przeprowadziła w tej części kompleksu renowację i urządziła jedną z największych na świecie ekspozycji szkła artystycznego. Wystawa, choć imponująca skalą, nie była jednak na co dzień ogólnie dostępna dla turystów. Po bankructwie Skloexportu zamek na długie lata stał się niedostępny dla odwiedzających.

Co dzieje się z zamkiem dzisiaj?

Po wieloletnich negocjacjach zamek w 2024 roku przeszedł na własność miasta Liberec. Władze miejskie zapowiadają otwarcie obiektu dla publiczności, w tym udostępnienie zamkowej wieży oraz kaplicy wzniesionej z inicjatywy Kateřiny z Redernů.

Gdzie znajduje się zamek?

Budynek stoi na Placu Pałacowym (Zámecké náměstí), w historycznym centrum Liberca, jednego z największych miast północnych Czech, u podnóża Gór Izerskich.

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi zamek w Libercu? Na Placu Pałacowym, w historycznym centrum Liberca w północnych Czechach, blisko innych zabytków śródmieścia.

Dlaczego zamek ma klasycystyczny wygląd? Pierwotnie barokowy budynek przeszedł w XVIII wieku gruntowną przebudowę architektoniczną, która nadała mu obecną, klasycystyczną formę fasady.

Kto wzniósł zamek? Bracia Kryštof i Melchior z Redernů wybudowali go w latach 1582–1587 na miejscu starszej rodzinnej posiadłości kupionej w 1538 roku.

Jaki związek ma zamek ze szkłem? W latach siedemdziesiątych XX wieku przedsiębiorstwo Skloexport urządziło w skrzydle nosticovskim i Nowym Zamku jedną z największych na świecie ekspozycji szkła artystycznego.

Czy zamek można dziś odwiedzić? Po bankructwie Skloexportu obiekt był długo zamknięty dla turystów. Od 2024 roku należy do miasta Liberec, które planuje udostępnić go publiczności, w tym wieżę i kaplicę.