Kittels house

Kittelův dům (Kittels House) to zabytkowa drewniana rezydencja w Krásnej, wsi wchodzącej w skład gminy Pěnčín w powiecie Jablonec nad Nisou, w kraju libereckim. Budynek stoi pod numerem 10 i od dziesięcioleci jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Gór Izerskich po czeskiej stronie granicy.

Kim był Kittel i skąd wziął się ten dom?

Dom wzniósł w połowie XVIII wieku Johann Josef Antonín Eleazar Kittel — północnoczeski lekarz i uzdrowiciel, który cieszył się w regionie ogromnym autorytetem jako medyk ludowy. Dwukondygnacyjna, w całości drewniana konstrukcja zrębowa pełniła jednocześnie funkcję domu mieszkalnego i swoistego sanatorium: znajdowały się w niej pomieszczenia przyjmujące pacjentów oraz niewielki oddział, w którym mogli oni pozostawać na leczeniu. W budynku działała też apteka, prowadzona przez brata Johanna, Ignáca Kašpara Antonína Kittela — dzięki temu cały kompleks funkcjonował niemal jak samodzielna placówka medyczna, obsługująca mieszkańców szerokiej okolicy po obu stronach granicy.

Dom trafił na listę zabytków kultury Czech w 1963 roku, jednak przez kolejne dekady popadał w coraz gorszy stan techniczny. Prace ratunkowe i pełna rekonstrukcja rozpoczęły się w 2004 roku i trwały aż piętnaście lat — budynek był w tak złym stanie, że groziło mu zawalenie. Renowację ukończono pod koniec lat 2010., przywracając obiektowi jego historyczny wygląd.

Co zobaczysz w środku?

Odrestaurowany Kittelův dům pełni dziś funkcję muzeum poświęconego Kittelowi i historii regionu, a jednocześnie mieści turystyczne centrum informacyjne. W środku zobaczyć można ekspozycje przybliżające dawną praktykę lekarską, życie codzienne w domu uzdrowiciela oraz historię samej Krásnej i okolicznych Gór Izerskich. Budynek ma też przestrzenie wystawowe wykorzystywane do wydarzeń kulturalnych i spotkań społeczności lokalnej, dzięki czemu łączy funkcję zabytku z rolą żywego centrum wsi.

Jak dotrzeć do Krásnej?

Krásná leży w malowniczej, wzgórzystej części Gór Izerskich, niedaleko granicy z Niemcami i Polską. Parking dla odwiedzających znajduje się około stu metrów od domu, w pobliżu barokowej plebanii oraz kościoła św. Józefa — oba obiekty są objęte ochroną konserwatorską i warto połączyć ich zwiedzanie z wizytą w Kittelovym domě. Okolica sprzyja też pieszym wędrówkom po szlakach Gór Izerskich, co czyni Krásną dobrym punktem wypadowym na dłuższy dzień w terenie.

Kiedy przyjechać?

Informacyjne centrum i muzeum działają przez cały rok, choć jak w większości górskich miejscowości regionu, najwygodniej zwiedzać wiosną, latem i wczesną jesienią, gdy szlaki są suche, a pogoda sprzyja spacerom po okolicy. Zimą region przyciąga za to miłośników śniegu i spokoju, choć dostępność niektórych atrakcji może być ograniczona.

Najczęstsze pytania

Czym był Kittelův dům przed odrestaurowaniem? Był zaniedbanym, drewnianym domem dawnego lekarza i uzdrowiciela, który groził zawaleniem — kompleksową renowację przeprowadzono w latach 2004–2019.

Kto zbudował ten dom i po co? Johann Josef Antonín Eleazar Kittel w połowie XVIII wieku jako połączenie własnej rezydencji, sanatorium dla pacjentów i apteki prowadzonej przez jego brata.

Co można dziś zobaczyć w domu? Muzeum poświęcone historii Kittela i regionu, centrum informacji turystycznej oraz przestrzenie wystawowe i społecznościowe.

Czy w pobliżu są inne zabytki? Tak — barokowa plebania i kościół św. Józefa stoją tuż obok, około stu metrów od parkingu przy domu.