Plac Nowy w Krakowie

Plac Nowy to jeden z najbardziej charakterystycznych placów Krakowa, serce dzielnicy Kazimierz. Pośrodku stoi okrągła hala zwana Okrąglakiem, wokół której od dziesięcioleci toczy się codzienne życie dzielnicy: handel, jedzenie na ulicy, spotkania i wieczorne wyjścia do pobliskich barów.

Czym jest Plac Nowy w Krakowie?

To miejski plac na Kazimierzu, dawnej odrębnej miejscowości, a dziś części krakowskiego Starego Miasta. Z placu wychodzą Nowa, Warszauera i Rabina Meiselsa, a od wschodu ogranicza go ulica Estery. Przez lata funkcjonował pod nazwą Plac Kupa, a mieszkańcy do dziś często nazywają go po prostu Placem Żydowskim, co przypomina o dawnym charakterze tej części miasta.

Jak powstał plac i Okrąglak?

Obecny kształt placu wykształcił się w pierwszej połowie XIX wieku. Wcześniej stał tu zespół uliczek i zabudowań zwany Libuszhof, a układ placu wyznaczyły plany regulacyjne z 1808 i 1844 roku. Teren należał do dawnego żydowskiego miasta na Kazimierzu.

Okrąglak zaprojektował architekt Jan Rzymkowski. Dwunastoboczna hala została oddana do użytku w 1900 roku i mieściła niewielkie sklepiki. Wschodnia część budynku służyła jako rzeźnia drobiu, w której ubój odbywał się zgodnie z zasadami koszerności. Rosnące zapotrzebowanie na koszerne mięso sprawiło, że z czasem powstała większa rzeźnia, przebudowana według projektu Józefa Weinbergera i uruchomiona w styczniu 1928 roku.

W czasie okupacji niemieckiej rzeźnię zamknięto. Po wojnie do budynku wróciła zwykła, drobna sprzedaż, choć przez długi czas wiele kiosków pełniło głównie funkcję magazynów dla handlarzy, którzy sprzedawali towar na zewnątrz, na straganach. Budynek został wpisany do rejestru zabytków w 2008 roku.

Co zobaczyć i czego spróbować?

Okrąglak do dziś pełni funkcje handlowo-gastronomiczne: znajdziesz w nim sklepy spożywcze, stoiska mięsne i lokale z jedzeniem. To właśnie tu narodził się kult krakowskich zapiekanek. Okienka wokół hali sprzedają je w dziesiątkach odmian. Wywodzą się z czasów PRL, gdy była to pół bagietki z pieczarkami i serem, a dziś często dostaje się je z szerokim wyborem sosów i dodatków. To klasyczny, szybki kawałek krakowskiego street foodu, który warto zjeść na stojąco, obserwując plac.

W dni targowe plac wypełniają stragany z warzywami, owocami i innymi produktami, a wieczorem zmienia się w miejsce spotkań. Dookoła działają kawiarnie, puby i kluby, więc okolica ma reputację jednego z najżywszych punktów Krakowa po zmroku. Nie jest to wypielęgnowany, reprezentacyjny rynek, lecz miejsce z surowym, miejskim charakterem, kojarzone z lokalną subkulturą.

Co jest w pobliżu?

Plac Nowy to doskonały punkt wyjścia do spaceru po Kazimierzu. Tuż obok biegnie ulica Józefa z butikami, street artem, barami i kawiarniami. Kilka przecznic dalej znajduje się ulica Szeroka ze Starą Synagogą i cmentarzem Remuh. W okolicy stoi też dawna synagoga Bnei Emuna, uratowana przed ruiną w latach dziewięćdziesiątych i dziś związana z Fundacją Judaica.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Plac Nowy nazywa się czasem Placem Żydowskim? Plac leży w sercu dawnego żydowskiego Kazimierza, a w jego centrum działała koszerna rzeźnia drobiu. Potoczna nazwa przetrwała w pamięci krakowian.

Do czego służył Okrąglak? Został zbudowany jako hala targowa z niewielkimi sklepami, a w jego wschodniej części działała rzeźnia drobiu zgodna z zasadami koszerności.

Czy warto przyjść tu wieczorem? Tak, jeśli lubisz tętniącą życiem atmosferę. Wokół placu skupia się wiele lokali, a okienka z zapiekankami przyciągają zarówno mieszkańców, jak i turystów.

Jak połączyć wizytę z innymi atrakcjami? Najlepiej włączyć plac w spacer po Kazimierzu: ulica Józefa, Szeroka, Stara Synagoga i cmentarz Remuh leżą w niewielkiej odległości pieszo.