Ulica Kanonicza w Krakowie

Ulica Kanonicza w Krakowie to jedna z najbardziej klimatycznych uliczek Starego Miasta, biegnąca u stóp Wawelu od ulicy Senackiej do Podzamcza. Przez wieki mieszkali tu duchowni związani z katedrą, a dziś w dawnych kamienicach działają muzea, galerie i hotele. To dobre miejsce na spokojny spacer z dala od zgiełku Rynku.

Dlaczego ulica nazywa się Kanonicza?

Nazwa pochodzi od kanoników kapituły katedralnej, dla których od drugiej połowy XIV wieku wznoszono tu murowane domy. Ulica należała do osady Okół, przyłączonej do Krakowa w 1401 roku, i uchodzi za najstarszą ulicę miasta. Mieszkali tu więc ludzie związani z pobliską katedrą na Wawelu, a ulica przez długi czas miała wyraźnie duchowny charakter.

Jak zmieniała się zabudowa?

Gotyckie domy ucierpiały w pożarze w 1455 roku. Odbudowywano je w stylu późnogotyckim, a potem pod wpływem włoskiego renesansu, dlatego na ulicy widać dziś warstwy kilku epok. W połowie XVI wieku przy Kanonicznej stały głównie pałacyki z wewnętrznymi dziedzińcami, często z arkadami. Pod koniec XVIII wieku i w XIX wieku część domów przejęły urzędy, sądy, policja i wojsko, a wiele z nich wróciło do dawnej świetności dopiero dzięki późniejszym remontom.

Które budynki warto zobaczyć?

• Pałac biskupa Erazma Ciołka (nr 17) – renesansowa rezydencja ukończona około 1505 roku, dziś część Muzeum Narodowego.
• Kamienice nr 19 i 21 – siedziba Muzeum Archidiecezjalnego imienia kardynała Karola Wojtyły. Muzeum działa tu od 1994 roku, a otwarcia dokonał kardynał Franciszek Macharski.
• Kamienica nr 25 – dom kojarzony z postacią Jana Długosza, kronikarza i kanonika krakowskiego.
• Kamienica nr 9 – przebudowana w XVI wieku, później dostała klasycystyczną fasadę przypisywaną Józefowi Le Brunowi.

Co łączy ulicę z Janem Pawłem II?

Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II, mieszkał przy Kanonicznej, w kamienicach nr 19 i 21, jeszcze jako ksiądz, a potem biskup krakowski. W muzeum można zobaczyć pamiątki z tego okresu: osobiste przedmioty, a także wystawy opowiadające o jego związkach z Krakowem. Dla wielu pielgrzymów to jeden z ważniejszych przystanków na papieskim szlaku po mieście.

Jak zwiedzać ulicę?

Kanonicza liczy zaledwie kilkaset metrów, ale warto zwolnić i przyjrzeć się portalom, kamiennym obramieniom okien i bramom prowadzącym na dziedzińce. Najlepiej połączyć ją ze zwiedzaniem Wawelu, który leży tuż obok, oraz z Grodzką i Rynkiem Głównym. Ulica jest wąska i brukowana, więc wygodne buty to dobry pomysł. Rano i późnym popołudniem bywa tu wyjątkowo spokojnie, a światło świetnie podkreśla fakturę starych murów.

Najczęstsze pytania

Gdzie zaczyna się i kończy ulica Kanonicza? Biegnie od Senackiej do Podzamcza, w dzielnicy Stare Miasto, tuż przy Wawelu.

Czy ulica jest częścią wpisanego na listę UNESCO zespołu Krakowa? Tak. Leży w obrębie historycznego centrum Krakowa, które wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1978 roku.

Czy można wejść do środka kamienic? Niektóre z nich są dostępne dla zwiedzających, na przykład w ramach Muzeum Archidiecezjalnego i oddziałów Muzeum Narodowego. Część budynków to jednak obiekty prywatne lub hotele.

Czy to dobre miejsce na spacer z dziećmi? Tak, ulica jest krótka i spokojna, a w pobliżu znajdują się Wawel i bulwary wiślane.