Wieża Ratuszowa w Krakowie

Wieża Ratuszowa w Krakowie to gotycka budowla stojąca na Rynku Głównym, niemal w samym sercu Starego Miasta. Jest jedyną pozostałością dawnego ratusza, który w 1820 roku rozebrano. Wznosi się na około 70 metrów i od wieków stanowi jeden z najłatwiej rozpoznawalnych punktów orientacyjnych w mieście.

Jak wygląda historia Wieży Ratuszowej?

Pierwsza pisemna wzmianka o krakowskim ratuszu pochodzi z 1316 roku. Budynek był siedzibą władz miejskich: burmistrza, rady miejskiej oraz sądów, a w jego murach często podejmowano władców odwiedzających miasto. Wieżę wzniesiono na początku XV wieku, a gotycki kształt całego gmachu ostatecznie ukształtował się mniej więcej w połowie tamtego stulecia.

W 1680 roku gotycki hełm wieńczący wieżę spłonął po uderzeniu pioruna. Odbudowę przeprowadzono w latach 1683–1686 pod kierunkiem królewskiego architekta Piotra Bebera. Zaprojektował on nowy, barokowy hełm, który nadał budowli charakterystyczną sylwetkę widoczną do dziś. W 1820 roku, gdy rozebrano ratusz i sąsiadujący z nim spichlerz, samotna wieża pozostała jako świadek dawnego układu Rynku.

Czy Wieża Ratuszowa jest pochylona?

Tak, i to zauważalnie. Odchylenie od pionu wynosi około 55 centymetrów. Nie jest to jednak powód do niepokoju. Budowla od lat jest zabytkiem pod stałą opieką, a pochylenie stało się raczej ciekawostką, o której chętnie opowiadają przewodnicy. Najlepiej widać je, gdy stanie się w pewnej odległości od wieży i porówna jej linię z pionowymi krawędziami okolicznych kamienic.

Co zobaczyć w środku?

Wieża jest dziś oddziałem Muzeum Krakowa i można ją zwiedzać. Do górnych pomieszczeń prowadzą wąskie, strome schody, liczące 110 kamiennych stopni. Wspinaczka bywa męcząca, ale jest krótka i nagradza widokami.

Wnętrza zachowały wiele z dawnego charakteru:

• Parter przykrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe, które daje wyobrażenie o gotyckiej kubaturze budowli.
• Sala na pierwszym piętrze uchodzi za jedno z najpiękniejszych wnętrz gotyckich w Krakowie. Ma sklepienie krzyżowo-żebrowe oraz pozostałości polichromii i złoceń.
• Najwyższy poziom pozwala spojrzeć na Rynek Główny z góry i zobaczyć jego rozplanowanie, Sukiennice, Kościół Mariacki oraz dachy Starego Miasta.

Dlaczego warto tu przyjść?

Wieża dobrze pokazuje, jak zmieniało się centrum Krakowa. Stojąc na płycie Rynku, trudno wyobrazić sobie, że wokół niej znajdował się kiedyś duży gmach z salami obrad i sądów. Wnętrza i ekspozycja pomagają to sobie uzmysłowić, a widok z góry porządkuje wiedzę o układzie miasta lokacyjnego.

To także wygodny punkt spotkań. Wieża stoi w środku Rynku, więc łatwo ją znaleźć, a w jej pobliżu zaczyna się wiele spacerów po Starym Mieście. Z wizytą w środku dobrze połączyć zwiedzanie pobliskich zabytków: Sukiennic, Kościoła Mariackiego i okolicznych uliczek.

Najczęstsze pytania

Ile ma wysokości Wieża Ratuszowa? Około 70 metrów.

Czy wieża jest pochylona? Tak, odchylenie od pionu to około 55 cm.

Ile schodów trzeba pokonać? Na górę prowadzi 110 kamiennych stopni, wąskich i stromych.

Czy z ratusza coś jeszcze zostało? Nie. Sam ratusz rozebrano w 1820 roku i wieża jest jego jedyną zachowaną częścią.

Kto odbudował hełm po pożarze? Piotr Beber, królewski architekt, w latach 1683–1686. Hełm ma formę barokową.

Czy można zwiedzać wnętrza? Tak, wieża jest oddziałem Muzeum Krakowa i jest udostępniana zwiedzającym.

Praktyczne wskazówki

Schody są wąskie, więc na górze i na dole warto liczyć się z chwilą oczekiwania, gdy mijają się zwiedzający. Wygodne buty ułatwią wspinaczkę po kamiennych stopniach. Jeśli zależy ci na dobrych zdjęciach Rynku, wybierz porę, gdy światło pada na Sukiennice i Kościół Mariacki. Pamiętaj, że ze względu na wąską klatkę schodową wizyta nie jest dobrym pomysłem dla osób, które mają trudności z poruszaniem się po stromych schodach.