N-S 71 V sedle

N-S 71 „V sedle" to jeden z najlepiej zachowanych i najbardziej tajemniczych obiektów czechosłowackiego umocnienia granicznego, ukryty w lasach nad Náchodem, w części miasta zwanej Dobrošov. Pod pozorem zwykłej wieży ciśnień kryje się potężny pěchotní srub (żelbetowy zrąb piechoty) z lat 30. XX wieku, który po latach zyskał drugie, tajne życie jako obiekt łączności z czasów zimnej wojny. Dziś działa tu Muzeum Zimnej Wojny Kahan III, jedna z ciekawszych atrakcji militarnych na Kladsku.

Jak dotrzeć do N-S 71?

Obiekt leży w lesie między szczytem Malinová hora a drogą łączącą Náchod z miejscowością České Čermné, na wysokości około 587 metrów nad poziomem morza. Najwygodniej dojechać samochodem lub rowerem do Dobrošova, skąd prowadzi oznakowany szlak turystyczny bezpośrednio do bunkra. Okolica to popularny punkt wypadowy dla wycieczek po pograniczu czechosłowacko-niemieckim z okresu międzywojennego, więc trasę łatwo połączyć ze zwiedzaniem sąsiednich obiektów fortyfikacyjnych w rejonie Náchoda.

Co zobaczysz w środku?

Budowę zrębu rozpoczęto w czerwcu 1937 roku, a zakończono w kwietniu 1938, tuż przed kryzysem sudeckim. Betonowa kubatura obiektu sięga niemal 1900 metrów sześciennych, a jego załoga liczyła docelowo 35 żołnierzy. Z zewnątrz obiekt zaprojektowano tak, by przypominał cywilną wieżę ciśnień – kamuflaż był na tyle skuteczny, że przez długi czas nikt z okolicznych mieszkańców nie podejrzewał, jakie naprawdę ma przeznaczenie. Wewnątrz zwiedzający mogą dziś zobaczyć oryginalne pomieszczenia bojowe z okresu przedwojennego, a także pozostałości znacznie późniejszej, w pełni utajnionej przebudowy z 1986 roku. W ramach ściśle tajnego projektu o kryptonimie Kahan III, finansowanego przez Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, bunkier przekształcono w schron przeciwatomowy z zapasowymi źródłami zasilania, przeznaczony na potrzeby łączności kierownictwa państwa na wypadek wojny.

Historia w dwóch aktach

To właśnie połączenie dwóch epok czyni N-S 71 wyjątkowym na tle innych obiektów linii umocnień. Pierwszy rozdział to klasyczna historia czechosłowackiej fortyfikacji granicznej budowanej w obliczu narastającego zagrożenia ze strony hitlerowskich Niemiec – podobnie jak dziesiątki innych zrębów i bunkrów wzdłuż ówczesnej granicy. Drugi rozdział, znacznie mniej znany, rozgrywa się już w czasach PRL-owskiej i czechosłowackiej zimnej wojny, gdy stary obiekt wojskowy otrzymał zupełnie nową, supertajną funkcję łącznościową, o której miejscowa ludność nie miała pojęcia aż do transformacji ustrojowej.

Kiedy przyjechać?

Muzeum otwarte jest sezonowo, w weekendy od maja do października, co warto uwzględnić przy planowaniu wycieczki – w pozostałe dni obiekt pozostaje zamknięty dla zwiedzających. Najlepiej odwiedzić go w ciepłe miesiące, kiedy dodatkowo można połączyć zwiedzanie z pieszą wędrówką po okolicznych szlakach i podziwianiem widoków z Malinovej hory.

Najczęstsze pytania

Czym jest N-S 71 „V sedle"? To przedwojenny pěchotní srub czechosłowackiego umocnienia granicznego z lat 1937–1938, zamaskowany jako wieża ciśnień, który w 1986 roku przebudowano na tajny obiekt łączności w ramach projektu Kahan III.

Gdzie dokładnie się znajduje? W lesie w dzielnicy Dobrošov należącej do Náchoda, między szczytem Malinová hora a drogą do České Čermné, na wysokości około 587 m n.p.m.

Ile osób stacjonowało w bunkrze? Docelowa załoga liczyła 35 żołnierzy, a betonowa kubatura obiektu wynosi blisko 1900 metrów sześciennych.

Kiedy można zwiedzać muzeum? Muzeum Zimnej Wojny Kahan III jest czynne sezonowo, w weekendy od maja do października.