Moulin de l'Ingratitude

Moulin de l'Ingratitude to drewniany wiatrak obrotowy stojący na skraju Boeschepe, niewielkiej wioski w Monts de Flandre we francuskim departamencie Nord. Mieszkańcy i przewodniki turystyczne nazywają go też Ondankmeulen — to flamandzki odpowiednik tej samej, intrygującej nazwy: „młyn niewdzięczności".

Skąd wzięła się nazwa „młyn niewdzięczności"?

To pierwsze pytanie, które pada od każdego, kto zobaczy nazwę na drogowskazie. Miejscowa tradycja mówi o sporze między właścicielem młyna a cieślą, który go zbudował — właściciel miał nie docenić pracy rzemieślnika, stąd „niewdzięczność" w nazwie. Co ciekawe, nazwa nie jest wymysłem współczesnych przewodników: dawne mapy regionalne odnotowywały młyn w tym miejscu pod tą samą nazwą już w XVI wieku. Obecna konstrukcja jest więc kolejnym młynem stojącym na miejscu, gdzie od stuleci kręciły się skrzydła wiatraka.

Jak młyn trafił do Boeschepe?

Budynek, który można zobaczyć dziś, nie powstał w Boeschepe. Wzniesiono go w 1802 roku w La Motte-au-Bois, w okolicach Hazebrouck. W 1884 roku nowy właściciel, Benoît Houvenaghel, zdecydował się przenieść cały młyn na wzgórze w Boeschepe. Transport drewnianej konstrukcji był prawdziwym wydarzeniem — konwój sześciu wozów przejeżdżał przez sąsiedni Bailleul trzykrotnie, zanim wszystkie elementy dotarły na miejsce.

Jak zbudowany jest młyn i do czego służył?

Moulin de l'Ingratitude to klasyczny przykład północnofrancuskiego młyna typu pivot: kamienna podstawa i drewniana wieża obracająca się wraz z kierunkiem wiatru, tak by skrzydła zawsze ustawić w optymalnym położeniu. Cała konstrukcja waży ponad 55 ton. We wnętrzu zachowała się para kamieni młyńskich, którymi mielono zboże. Gdy wiatr był zbyt słaby, młyn wspomagał dodatkowy silnik gazowy — rozwiązanie typowe dla przełomu XIX i XX wieku, kiedy młynarze szukali sposobów na utrzymanie produkcji niezależnie od pogody.

Co przetrwał młyn podczas I wojny światowej?

Ze względu na położenie na wzniesieniu Monts de Flandre, z dobrym widokiem na okolicę, młyn odegrał podczas Wielkiej Wojny rolę punktu obserwacyjnego artylerii brytyjskiej. Był bombardowany i zaminowany przez wycofujące się wojska niemieckie, ale w kwietniu 1918 roku, w chwili niemieckiego odwrotu, konstrukcja ocalała — co dziś traktowane jest lokalnie jako mały cud, biorąc pod uwagę, że drewniana wieża łatwo mogła spłonąć lub runąć.

Co się z nim stało po zakończeniu działalności?

Ostatni młynarz prowadził produkcję do 1958 roku. Sześć lat później, w 1964 roku, młyn przeszedł na własność gminy Boeschepe. Powstało stowarzyszenie „Przyjaciele Ondankmeulen", które podjęło się renowacji obiektu — prace przywróciły młynowi wygląd zbliżony do historycznego. W 1977 roku Moulin de l'Ingratitude został wpisany do dodatkowego rejestru zabytków (inscrit aux Monuments Historiques), co formalnie potwierdziło jego wartość jako świadka lokalnej historii i tradycji młynarskiej Flandrii Francuskiej.

Czy można go dziś zwiedzać?

Młyn nie pracuje już przemysłowo, ale stoi jako zachowany zabytek, dostępny do oglądania w ramach wizyt organizowanych przez stowarzyszenie opiekujące się obiektem i lokalne biura turystyczne regionu Hauts-de-France. To popularny punkt na trasach pieszych i rowerowych łączących Boeschepe z pobliskimi wzniesieniami Mont Noir i Mont des Cats — dla wielu odwiedzających jest to okazja, by zobaczyć z bliska konstrukcję typową dla krajobrazu Flandrii, zanim ruszą dalej w stronę wzgórz.

Najczęstsze pytania

Czym różni się „moulin sur pivot" od innych typów wiatraków? W tym typie młyna cała drewniana wieża wraz ze skrzydłami obraca się na centralnym trzpieniu osadzonym w kamiennej podstawie, dzięki czemu młynarz mógł ustawić skrzydła dokładnie pod wiatr, niezależnie z której strony wiał.

Czy młyn jest oryginalnym budynkiem z XVI wieku? Nie — obecna konstrukcja pochodzi z 1802 roku i została przeniesiona do Boeschepe w 1884 roku. Nazwa i tradycja miejsca sięgają jednak młynów, które stały tu już w XVI wieku.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn względem centrum Boeschepe? Stoi na skraju wioski, na jednym ze wzniesień Monts de Flandre, w bliskiej odległości od Mont Noir i Mont des Cats — okolica ta jest znana z sieci szlaków turystycznych.

Czy wstęp do młyna jest płatny? Zasady zwiedzania (terminy, ewentualne opłaty) warto sprawdzić bezpośrednio ze stowarzyszeniem opiekującym się młynem lub lokalnym biurem turystycznym Hauts-de-France, ponieważ dostępność bywa sezonowa.