Mother with Child

Matka s dítětem (Matka z dzieckiem) to kamienna rzeźba w Boskovicach, część większego założenia pamiątkowego zwanego Pomníkem vítězství (Pomnikiem Zwycięstwa). Stoi w niewielkim parku pod budynkiem poczty, obok Pomnika Wyzwolenia i tablic pamiątkowych osadzonych w ozdobnym murze — jednej poświęconej ofiarom I wojny światowej i czterech poświęconych ofiarom II wojny światowej.

Co przedstawia rzeźba?

Kompozycja ukazuje matkę trzymającą dziecko na kolanach — oboje wyglądają w dal, jakby wypatrywali ojca wracającego z wojny. To motyw uniwersalny dla powojennych pomników w Czechosłowacji, ale w Boskovicach zrealizowany w sposób odbiegający od typowego wzorca "żołnierza na cokole". Rzeźbiarka sięgnęła po język formy bliższy figuratywnym pracom Henry'ego Moore'a niż klasycznemu, patetycznemu pomnikowi wojennemu — bryła jest uproszczona, zaokrąglona, skupiona na geście czułości i oczekiwania, a nie na heroizmie.

Rzeźbę wykonano z bułgarskiego wapienia. Wokół niej ułożono głazy sprowadzone z Rozseče nad Kunštátem, które symbolizują zniszczone podczas wojny domy — surowy, nieociosany kontrast dla gładko obrobionej figury matki z dzieckiem.

Kto stworzył pomnik?

Zwycięski projekt, zatytułowany Pomník vítězství, zaprojektowała rzeźbiarka Sylva Lacinová (z domu Jílková) z Brna wspólnie z bratem Luborem Laciną. Samą realizację rzeźby wykonała Sylva Lacinová we współpracy z akademickim rzeźbiarzem Josefem Stárkiem z Ołomuńca.

Dlaczego budowa trwała aż dwadzieścia lat?

Historia pomnika zaczyna się w 1946 roku, rok po zakończeniu wojny, kiedy miasto podjęło decyzję o upamiętnieniu ofiar i wyzwolenia. Kolejne dwie dekady to seria zmian lokalizacji i projektu: rozważano teren przy szklarni zamkowej, górną część placu Masaryka oraz działkę przy jednym z budynków komercyjnych, zanim ostatecznie wybrano obecne miejsce — park pod poštou. Finalny projekt domknięto w 1965 roku, a odsłonięcie rzeźby połączono z obchodami 20. rocznicy wyzwolenia Czechosłowacji.

Gdzie w Boskovicach szukać rzeźby?

Pomnik znajduje się w małym parku poniżej budynku poczty, w bliskim sąsiedztwie zamku i historycznego centrum miasta — to popularne miejsce krótkiego postoju przy spacerze po Boskovicach, gdyż leży na trasie między rynkiem a zamkiem.

Czy to jedyna taka rzeźba w regionie?

Nie — podobne kompozycje matki z dzieckiem jako symbolu powojennej odbudowy i pamięci powstały także w Brnie i Znojmie. Boskovicki pomnik wpisuje się więc w szerszy, morawski nurt upamiętniania końca wojny motywem rodziny czekającej na powrót bliskich, a nie wyłącznie postacią żołnierza.

Najczęstsze pytania

Z czego wykonana jest rzeźba Matka z dzieckiem w Boskovicach? Z bułgarskiego wapienia; otaczające ją głazy pochodzą z Rozseče nad Kunštátem.

Kto jest autorem pomnika? Projekt stworzyła Sylva Lacinová z bratem Luborem Laciną, a samą rzeźbę zrealizowała Sylva Lacinová wspólnie z Josefem Stárkiem.

Kiedy odsłonięto pomnik? W 1965 roku, przy okazji 20. rocznicy wyzwolenia — choć prace nad koncepcją trwały od 1946 roku.

Gdzie dokładnie stoi rzeźba? W małym parku pod budynkiem poczty w Boskovicach, obok Pomnika Wyzwolenia i tablic ofiar obu wojen światowych.

Czy rzeźba ma coś wspólnego z obrazami Nikoli Martinoskiego o tym samym tytule? Nie. Istnieje seria obrazów olejnych "Mother with Child" macedońskiego malarza Nikoli Martinoskiego z lat 1930–1960, przedstawiająca romską matkę karmiącą dziecko — to zupełnie inne dzieło, niezwiązane z boskovicką rzeźbą poza zbieżnością tytułu.