Morawski Kras – kraina jaskiń i przepaści Macocha

Morawski Kras (Moravský kras) to obszar chronionego krajobrazu na Wyżynie Drahańskiej, kilkanaście kilometrów na północ od Brna, obejmujący około 92 km2 wapiennych wzgórz porozcinanych dolinami, wąwozami i podziemnymi ciekami. Ochronę tego terenu wprowadzono w 1956 roku, co czyni go jednym z najstarszych obszarów chronionych w Czechach. Centrum obszaru stanowi gmina Habrůvka wraz z okolicznymi miejscowościami, skąd prowadzą szlaki turystyczne w głąb krasowej krainy.

Dlaczego ten teren jest wyjątkowy geologicznie?

Wapienie budujące Morawski Kras powstały w okresie od dewonu środkowego po wczesny karbon. Woda drążąca skałę przez miliony lat wytworzyła gęstą sieć podziemnych korytarzy – dotąd odkryto tu ponad tysiąc jaskiń, z których pięć udostępniono zwiedzającym. Najdłuższym znanym systemem jest Jaskinia Amatorska (Amatérská jeskyně), licząca ponad 40 kilometrów korytarzy; ze względu na wartość przyrodniczą wpisano ją na listę terenów wodno-błotnych chronionych Konwencją Ramsarską.

Co kryje przepaść Macocha?

Symbolem regionu jest przepaść Macocha – lejowate zapadlisko o głębokości 138,7 metra i wymiarach dna 174 na 76 metrów. Nad krawędzią przepaści znajdują się dwie ogólnodostępne platformy widokowe: górna, położona około 138 metrów nad dnem, oraz dolna, leżąca około 48 metrów poniżej górnej krawędzi. Na dnie przepaści rozciągają się dwa jeziorka – górne o głębokości około 13 metrów i dolne, sięgające około 49 metrów.

Jak wygląda zwiedzanie Jaskiń Punkiewnych?

Najbardziej znaną atrakcją są Jaskinie Punkiewne (Punkevní jeskyně), odkryte przez profesora Karla Absolona, badacza, który jako pierwszy dotarł do dna Macochy od strony podziemnej. Trasa zwiedzania prowadzi przez sale skalne zdobione stalaktytami i stalagmitami, a kończy się przy podziemnym korycie rzeki Punkwy, gdzie turyści przesiadają się na łódki i płyną wśród skalnych ścian aż do wyjścia w dnie przepaści Macocha. Cała wycieczka trwa około godziny. Warto pamiętać, że wiosną oraz po intensywnych opadach poziom wody w Punkwie potrafi znacznie wzrosnąć, co skraca trasę łodzią lub prowadzi do odwołania przepływów.

Jakie ślady przeszłości zachowały się w jaskiniach?

Osady jaskiniowe Morawskiego Krasu dostarczyły dowodów na obecność człowieka neandertalskiego sprzed około 120 tysięcy lat. Znaleziono tu również ryty na kościach zwierzęcych pochodzące z kultury magdaleńskiej (13–10 tysięcy lat p.n.e.), należące do najsłynniejszych tego typu znalezisk na świecie. Te odkrycia archeologiczne, obok wartości geologicznych, zadecydowały o wyjątkowym statusie regionu.

Jaka przyroda żyje w Morawskim Krasie?

Poza jaskiniami obszar chroni bogatą florę i faunę wapiennych zboczy oraz lasów bukowo-jodłowych. W jaskiniach i szczelinach skalnych bytuje 22 gatunki nietoperzy, co czyni Morawski Kras jednym z ważniejszych ostoi chiropterofauny w Europie Środkowej.

Najczęstsze pytania

Ile jaskiń można zwiedzić w Morawskim Krasie? Odkryto tu ponad tysiąc jaskiń, ale udostępnionych do zwiedzania z przewodnikiem jest pięć, w tym najpopularniejsze Jaskinie Punkiewne.

Jak głęboka jest przepaść Macocha? 138,7 metra, z dwiema platformami widokowymi – górną i dolną – umożliwiającymi obejrzenie jej z różnej wysokości.

Czy do Jaskiń Punkiewnych trzeba rezerwować bilety wcześniej? Tak, szczególnie latem terminy szybko się wyczerpują, dlatego warto rezerwować wejściówki z dużym wyprzedzeniem.

Czy trasa jest dostępna dla osób na wózkach? Suche partie jaskiń są częściowo dostępne, ale wymaga to wcześniejszego uzgodnienia z obsługą jaskini i dotyczy tylko pierwszego lub ostatniego kursu w danym dniu.