Rytířská jeskyně

Rytířská jeskyně to jedna z najbardziej rozpoznawalnych jaskiń Krasu Morawskiego (Moravský kras) i jeden z niewielu obiektów w Czechach, które w średniowieczu pełniły funkcję obronną. Znajduje się w wąwozie Suchý žleb, około 300 metrów na południowy wschód od jaskini Kateřinskiej, niedaleko Blanska w kraju południowomorawskim. Jaskinia leży na terenie Narodowego Rezerwatu Przyrody Vývěry Punkvy i wyróżnia się jednym z najbardziej okazałych portali wejściowych w całym regionie.

Jak wygląda wnętrze jaskini?

Portal wejściowy powstał w wyniku wietrzenia mrozowego i osiąga około 17 metrów wysokości oraz 13 metrów szerokości – to jedne z największych rozmiarów wśród wszystkich wejść jaskiniowych w Krasie Morawskim. Za portalem znajduje się pojedyncza, kopulasta komora, łagodnie wznosząca się w głąb wzgórza, o długości niemal 50 metrów. Ściany porasta roślinność, a dzięki ogromnemu otworowi wejściowemu naturalne światło dzienne sięga głęboko do wnętrza, co odróżnia Rytířską jeskyni od typowych, ciemnych jaskiń krasowych.

Dlaczego mówi się o niej "jaskynní hrad"?

Rytířská jeskyně to unikalny w skali kraju przykład tzw. jaskynního hradu – jaskini zaadaptowanej do celów obronnych, choć badacze podkreślają, że pełniła raczej rolę strażnicy niż klasycznego zamku. W głębi portalu zachował się parkán, czyli umocnienie o szerokości około 6 metrów, zbudowane z dwóch równoległych murów oddzielonych wolną przestrzenią. Taki układ pozwalał obrońcom kontrolować dostęp do wnętrza i obserwować okoliczną, średniowieczną trasę komunikacyjną. Badania archeologiczne datują powstanie tej budowli obronnej na XIII wiek. Jaskinia była wykorzystywana w ten sposób przez około dwa stulecia, po czym opuszczono ją w XV wieku.

Jakie znaleziska archeologiczne odkryto w jaskini?

Historia osadnictwa w Rytířskiej jeskyni sięga znacznie dalej niż średniowiecze. W latach 1939–1940 znany czeski badacz Krasu Morawskiego, Karel Absolon, odkrył tu stanowisko z okresu paleolitu, przynoszące liczne, interesujące znaleziska. Dowodzi to, że schronienie pod ogromnym portalem przyciągało ludzi na długo przed budową średniowiecznych umocnień.

Czy jaskinię można zwiedzać?

Rytířská jeskyně nie jest udostępniona do zwiedzania. Leży w spokojnej strefie Narodowego Rezerwatu Przyrody Vývěry Punkvy, gdzie poruszanie się poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi jest zabronione. Miejsce można oglądać wyłącznie z zewnątrz, z pobliskich, oznakowanych ścieżek prowadzących przez Suchý žleb. Wstęp na teren przy jaskini jest bezpłatny. W sprawie informacji turystycznych dotyczących Krasu Morawskiego warto skontaktować się z Centrum Informacyjnym Skalní mlýn (tel. +420 516 413 575, e-mail: [email protected]).

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Rytířská jeskyně? W wąwozie Suchý žleb w Krasie Morawskim, około 300 metrów na południowy wschód od jaskini Kateřinskiej, niedaleko Blanska.

Czy do jaskini można wejść? Nie – jaskinia znajduje się w strefie ochronnej Narodowego Rezerwatu Przyrody Vývěry Punkvy i nie jest otwarta dla zwiedzających. Można ją zobaczyć jedynie z oznakowanego szlaku.

Skąd wzięła się nazwa "jaskynní hrad"? Z powodu zachowanych umocnień obronnych (parkánu) w portalu wejściowym – jaskinia w XIII–XV wieku pełniła funkcję strażnicy nad okoliczną trasą.

Jakie są rozmiary jaskini? Portal ma około 17 metrów wysokości i 13 metrów szerokości, a pojedyncza komora za nim ciągnie się na długości niemal 50 metrów.

Czy zwiedzanie jest płatne? Nie, oglądanie okolicy jaskini z zewnątrz jest bezpłatne.