National Nature Reserve Habrůvecká bučina

Narodowy Rezerwat Przyrody Habrůvecká bučina to jeden z najcenniejszych fragmentów lasu bukowego w Krasie Morawskim, położony na wschód od wsi Habrůvka w powiecie Blansko, na terenie Parku Krajobrazowego Kras Morawski. Rezerwat zajmuje ponad 85 hektarów na wyżynie Drahańskiej, obejmując płaskowyż i zbocza wzniesienia Košův žlíbek (511 m n.p.m.) nad prawym brzegiem potoku Křtinský, na tzw. Rudickiej Równinie w centralnej części krasu.

Dlaczego ten las jest wyjątkowy?

Trzon rezerwatu stanowi dobrze zachowany, bogaty gatunkowo kompleks naturalnych lasów bukowych i buczyn z domieszką dębu, rosnących na podłożu wapiennym. Drzewostan liczy sobie od 150 do 200 lat, a same buki stanowią około 94% drzew. Runo i warstwa krzewów są tu stosunkowo ubogie, co jest typowe dla starych, zwartych buczyn ograniczających dostęp światła do dna lasu. Teren obejmuje wysokości od 334 do 511 m n.p.m., co sprawia, że rezerwat łączy w sobie zarówno płaskowyżowe partie lasu, jak i strome zbocza.

Jak powstał ten teren i co skrywa pod ziemią?

Podłoże geologiczne budują skały z okresu dewonu, jury i kredy, a to właśnie one odpowiadają za bogactwo zjawisk krasowych – na powierzchni można spotkać leje i zapadliska krasowe, a pod ziemią rozwinęły się jaskinie i inne formy podziemne charakterystyczne dla Krasu Morawskiego. W obrębie rezerwatu znajdują się też złoża geod kwarcowych – niektóre osiągają nawet 40 cm średnicy i kryją wewnątrz kryształy ametystu, cytrynu oraz czystego kwarcu. W skałach zachowały się również skamieniałości morskich jeżowców i amonitów, świadectwo dawnego dna morskiego sprzed milionów lat.

Jakie rośliny i zwierzęta można tu spotkać?

Rezerwat jest ostoją rzadkich i zagrożonych gatunków storczyków, w tym kruszczyka rdzawoczerwonego i korala kobiernikowego, a także krytycznie zagrożonego storczyka gnieźnika. Wśród ptaków warto wymienić kosa górskiego, bociana czarnego oraz siniaka – gatunki związane ze starymi, dobrze zachowanymi kompleksami leśnymi. W lesie żyją także borsuki, lisy, sarny, dziki oraz muflony, a bogata fauna bezkręgowców obejmuje liczne gatunki chrząszczy i ślimaków.

Jaka jest historia ochrony tego miejsca?

Obszar został objęty ochroną jako państwowy rezerwat przyrody 23 czerwca 1975 roku, a status Narodowego Rezerwatu Przyrody uzyskał 1 kwietnia 2008 roku decyzją czeskiego Ministerstwa Środowiska. W przeszłości teren był wykorzystywany gospodarczo – od wczesnego średniowiecza działały tu piece wapiennicze i dymarki (datowane na IX–XI wiek), a wydobycie rudy żelaza i produkcja węgla drzewnego trwały aż do końca XIX wieku, kiedy to działalność górnicza ostatecznie ustała.

Co warto zobaczyć w okolicy?

W promieniu kilku kilometrów od rezerwatu znajdują się inne atrakcje Krasu Morawskiego – miasteczko Adamov leży mniej niż 4 km stąd szlakiem pieszym, a w pobliżu można też dotrzeć do jaskini Býčí skála oraz dawnej huty Stará huť u Adamova, świadków historii przemysłowej tego regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat? Na wschód od wsi Habrůvka, w powiecie Blansko, w województwie południowomorawskim, na terenie Parku Krajobrazowego Kras Morawski.

Jak duży jest teren chroniony? Rezerwat obejmuje ponad 85 hektarów lasu bukowego i bukowo-dębowego.

Czy można tu zobaczyć jaskinie? Sam rezerwat charakteryzuje się licznymi powierzchniowymi i podziemnymi zjawiskami krasowymi, a w pobliskiej okolicy znajduje się znana jaskinia Býčí skála.

Co jest głównym powodem ochrony? Zachowanie starodrzewu bukowego na podłożu wapiennym wraz z unikatowymi zjawiskami krasowymi i złożami geod kwarcowych.