Monument to Daniel Adam of Veleslavín

Pomnik Daniela Adama z Veleslavína stoi w niewielkim parku przy ulicy U sadu w praskiej dzielnicy Veleslavín, około stu metrów od alei Evropská. To brązowy monument poświęcony jednemu z najważniejszych czeskich humanistów doby renesansu — drukarzowi, wydawcy i leksykografowi, którego nazwisko dała nazwa całej dzielnicy.

Kim był Daniel Adam z Veleslavína?

Daniel Adam urodził się w 1546 roku w Veleslavínie, wówczas osobnej wsi pod Pragą, na terenie dawnej posiadłości swojego ojca Štěpána Adama — właśnie w tym miejscu, przy dzisiejszej ulicy U sadu, stanął w XX wieku poświęcony mu pomnik. Zmarł w 1599 roku. Za życia prowadził w Pradze drukarnię i oficynę wydawniczą, w której powstawały słowniki wielojęzyczne, kroniki, kalendarze i podręczniki — dzieła, które wpłynęły na kształt czeskiego języka literackiego swojej epoki. Ze względu na tę zasługę okres jego działalności bywa określany przez czeskich historyków języka jako "złoty wiek" czeszczyzny, a samo miano "Veleslavín" na trwałe przylgnęło do rodzinnej miejscowości, dziś części Pragi 6.

Dlaczego pomnik postawiono właśnie tutaj?

Pomysł upamiętnienia Daniela Adama w miejscu jego narodzin pojawił się w 1893 roku, sześć lat przed trzechsetną rocznicą jego śmierci. Rocznicowe obchody odbyły się w Veleslavínie w 1899 roku i to one nadały impuls do realizacji projektu pomnika. Monument odsłonięto uroczyście 6 czerwca 1902 roku, w obecności przedstawicieli lokalnego społeczeństwa, urzędników magistratu i burmistrza Veleslavína. Autorem rzeźby był Antonín Procházka, który zmarł rok po ukończeniu dzieła.

Gdzie dokładnie stoi pomnik?

Monument znajduje się w zadrzewionym, trójkątnym w kształcie parku, który od 2002 roku nosi oficjalną nazwę Park Daniela Adama z Veleslavína — wcześniej był to bezimienny skwer. Park leży przy ulicy U sadu, w bezpośrednim sąsiedztwie ruchliwej alei Evropská, w spokojnej, mieszkalnej części Pragi 6. To miejsce łatwo połączyć ze spacerem po okolicznych uliczkach dzielnicy, której nazwa wprost odwołuje się do postaci upamiętnionej pomnikiem.

Najczęstsze pytania

Kto to był Daniel Adam z Veleslavína? Czeski humanista, drukarz i leksykograf żyjący w latach 1546–1599, twórca słowników i wydawca licznych dzieł, którego działalność uznaje się za szczytowy okres rozwoju czeskiego języka literackiego przed erą nowożytną.

Kiedy powstał pomnik? Odsłonięto go 6 czerwca 1902 roku, w blisko dziesięć lat po pierwszych propozycjach jego budowy i trzy lata po obchodach 300. rocznicy śmierci Adama.

Kto zaprojektował monument? Rzeźbiarz Antonín Procházka, dla którego był to jeden z ostatnich projektów — zmarł w roku następującym po odsłonięciu pomnika.

Gdzie dokładnie można go znaleźć? W parku nazwanym jego imieniem przy ulicy U sadu w Pradze 6 – Veleslavín, kilkadziesiąt metrów od alei Evropská.

Czy park ma związek z nazwą dzielnicy? Tak — cała dzielnica Veleslavín wzięła nazwę od rodziny Adamów, a pomnik stoi dokładnie w miejscu, gdzie stał dom, w którym urodził się Daniel Adam.