Mons Cemetery

Cmentarz Mons (Mons Communal Cemetery, znany też jako Mons Bergen Communal Cemetery) leży na północno-wschodnim skraju miasta Mons w Belgii, przy chemin de la Procession, drodze łączącej się z trasą N56 prowadzącą do Brukseli. To miejsce, w którym historia dwóch wojen światowych splata się z codziennym życiem lokalnej społeczności, ponieważ cmentarz nadal pełni funkcję miejskiej nekropolii.

Dlaczego to miejsce jest tak ważne historycznie?

Mons odegrało szczególną rolę w I wojnie światowej — to tu 23 sierpnia 1914 roku rozegrała się bitwa pod Mons, jedno z pierwszych starć Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego z armią niemiecką na froncie zachodnim. Miasto pozostawało pod niemiecką okupacją przez cały okres wojny, aż do 11 listopada 1918 roku — dnia rozejmu — kiedy do Mons dotarł Kanadyjski Korpus. Ten symboliczny zbieg okoliczności sprawia, że Mons bywa nazywane miejscem, gdzie wojna się zaczęła i skończyła dla wojsk Wspólnoty Brytyjskiej na froncie zachodnim.

Kto jest pochowany na tym cmentarzu?

Podczas okupacji Niemcy rozbudowali istniejący cmentarz komunalny, dodając kwaterę po jego północnej stronie. To właśnie w tej części, będącej dziś integralną częścią miejskiego cmentarza, spoczywają żołnierze wielu narodowości — Rosjanie, Francuzi, Włosi, Rumuni i Belgowie, obok żołnierzy niemieckich i żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej (Commonwealth). Ta różnorodność narodowa czyni to miejsce nietypowym świadectwem skali konfliktu, który dotknął żołnierzy z bardzo odległych zakątków Europy.

Ile grobów wojennych znajduje się na cmentarzu?

Na cmentarzu znajduje się obecnie 393 groby lub upamiętnienia żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej z okresu I wojny światowej. Jedenaście z tych pochówków należy do żołnierzy niezidentyfikowanych, jednak trzem spośród nich, których tożsamość jest znana, poświęcono specjalne tablice pamiątkowe wśród nieoznaczonych grobów. Poza tym na cmentarzu znajduje się jeden grób wojenny z okresu II wojny światowej, jeden grób niewojenny (należący do emerytowanego pracownika komisji ds. grobów wojennych) oraz 110 grobów wojennych żołnierzy innych narodowości niż brytyjska.

Kto zaprojektował kwatery wojenne?

Kwatery Wspólnoty Brytyjskiej na cmentarzu w Mons zostały zaprojektowane przez sir Edwina Lutyensa, jednego z najwybitniejszych architektów brytyjskich swojej epoki, znanego z projektowania licznych cmentarzy i pomników wojennych na terenie Francji i Belgii po I wojnie światowej. Jego charakterystyczny styl — surowe, symetryczne układy nagrobków otoczone starannie utrzymaną zielenią — nadaje temu miejscu spokojny, kontemplacyjny charakter, mimo dramatycznej historii, którą opowiada.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? Na północno-wschodnich obrzeżach Mons, przy chemin de la Procession, niedaleko drogi N56 do Brukseli.

Czy to wyłącznie cmentarz wojenny? Nie — to czynny cmentarz komunalny miasta Mons, którego część została rozbudowana i wykorzystana do pochówków wojennych podczas niemieckiej okupacji.

Jakie narodowości reprezentują pochowani żołnierze? Oprócz żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej spoczywają tu Niemcy, Rosjanie, Francuzi, Włosi, Rumuni i Belgowie.

Czy warto odwiedzić to miejsce jako turysta zainteresowany historią wojenną? Tak — w połączeniu z pobliskim cmentarzem St Symphorien, cmentarz w Mons daje pełniejszy obraz losów żołnierzy walczących na froncie zachodnim od pierwszych do ostatnich dni I wojny światowej.