Ancien couvent des Récollets

Dawny klasztor Recolektów w Nivelles to jedyny zachowany zespół klasztorny w mieście i jeden z niewielu przykładów architektury franciszkańskiej ocalałych w Belgii w niemal kompletnej formie. Kompleks leży na południowy wschód od centrum miasta, w granicach dawnych murów miejskich, które dziś już nie istnieją.

Jak daleko sięga historia tego miejsca?

Franciszkanie z Kolonii osiedlili się w Nivelles już około 1232 roku, niecałe dwadzieścia lat po śmierci świętego Franciszka z Asyżu. Z tamtego najwcześniejszego osadnictwa nic się jednak nie zachowało — zespół, który oglądają dziś odwiedzający, powstał w praktyce od nowa w XVI wieku. W 1598 roku franciszkanów konwentualnych, którzy zajmowali to miejsce, zastąpili Recolekci — bardziej surowa gałąź reformy zakonu, dążąca do powrotu do ściślejszego przestrzegania pierwotnej reguły.

Kto sfinansował odbudowę?

Kluczowy etap budowy przypadł na lata 1524-1540, kiedy wzniesiono samą świątynię dzięki wsparciu finansowemu arcyksiężnej Małgorzaty Austriackiej, regentki Niderlandów, oraz samego cesarza Karola V. Ich mecenat pozwolił powstać kościołowi w stylu późnogotyckim, który wraz z krużgankiem i trzema skrzydłami mieszkalnymi do dziś stanowi trzon kompleksu. Budynki klasztorne w obecnej formie pochodzą z 1586 roku, a cały zespół rozbudowano i upiększono ponownie w latach 1740-1750.

Co stało się z klasztorem po rewolucji francuskiej?

Okres rewolucji francuskiej zakończył obecność wspólnoty zakonnej w tym miejscu. W 1797 roku kompleks uznano za mienie narodowe i sprzedano, co oznaczało przejście od kontemplacyjnej funkcji religijnej do zastosowań świeckich.

Jaką rolę odegrał podczas wojen napoleońskich?

Jeden z najbardziej wymownych rozdziałów w historii budynku przypada na rok 1815. Po stoczonej nieopodal bitwie pod Waterloo zespół klasztorny przekształcono w szpital wojskowy, w którym leczono rannych żołnierzy z tej bitwy. Pamiątkowa tablica na fasadzie do dziś przypomina o tym epizodzie, wiążąc to miejsce z jednym z przełomowych wydarzeń historii Europy.

Jak wykorzystywano budynek w XIX wieku?

Około 1845 roku w dawnym budynku klasztornym mieściła się Szkoła Normalna (placówka kształcąca nauczycieli), kierowana najpierw przez monsignora Namèche'a, a później przez Thomasa Brauna. Budynek kontynuował więc funkcję edukacyjną długo po odejściu zakonników.

Dlaczego to miejsce wciąż ma znaczenie?

Kościół należący do dawnego klasztoru, znany jako kościół Świętych Jana i Mikołaja (lub kościół Recolektów), nadal pełni funkcję miejsca kultu dla parafii pod tym samym wezwaniem. Poza rolą religijną, cały kompleks stanowi przede wszystkim rzadkie, dobrze zachowane świadectwo pięciu wieków architektury franciszkańskiej — jedyny tego rodzaju zespół klasztorny zachowany w Nivelles w całości. Właśnie ze względu na tę wartość historyczną i architektoniczną miejsce to wciąż jest przedmiotem dyskusji o tym, jak najlepiej je chronić i zaadaptować na potrzeby współczesności.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał klasztor Recolektów w Nivelles? Franciszkanie osiedlili się w Nivelles już około 1232 roku, ale obecny zespół powstał głównie w latach 1524-1586, z dalszą rozbudową w połowie XVIII wieku.

Kto sfinansował budowę kościoła? Kościół, wzniesiony w latach 1524-1540, sfinansowano dzięki wsparciu arcyksiężnej Małgorzaty Austriackiej i cesarza Karola V.

Jaką rolę pełnił budynek po bitwie pod Waterloo? W 1815 roku zespół klasztorny służył jako szpital wojskowy dla żołnierzy rannych w bitwie pod Waterloo.

Czy kościół nadal pełni funkcje religijne? Tak, kościół Świętych Jana i Mikołaja przy dawnym klasztorze nadal służy jako miejsce kultu dla miejscowej parafii.