Mendinghem Military Cemetery

Mendinghem Military Cemetery to jeden z największych brytyjskich cmentarzy wojennych w Belgii, położony przy drodze łączącej Ieper z Poperinge, niedaleko wsi Proven. Powstał w czasie I wojny światowej jako miejsce pochówku żołnierzy leczonych w pobliskich polowych stacjach ewakuacji rannych — tak zwanych casualty clearing stations. Żołnierze nadali okolicznym punktom medycznym żartobliwe, celowo "flamandzko brzmiące" nazwy: Mendinghem, Dozinghem i Bandaghem, które w rzeczywistości były angielską grą słów nawiązującą do słowa "mending" (leczenie, naprawianie).

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Latem 1916 roku w Proven rozlokowano 46. Casualty Clearing Station (1/1 Wessex), a teren obok stał się miejscem pochówku zmarłych z ran żołnierzy. Pierwsze pochówki miały miejsce w sierpniu 1916 roku. Rok później, w lipcu 1917, w związku z przygotowaniami do wielkiej ofensywy aliantów na tym odcinku frontu, do Proven skierowano kolejne cztery stacje ewakuacyjne. Trzy z nich — 46., 12. i 64. — pozostały w tym miejscu aż do 1918 roku, obsługując rannych z długotrwałych walk we Flandrii.

Wiosną i latem 1918 roku, gdy niemiecka ofensywa osiągnęła apogeum, w Proven ponownie skoncentrowano oddziały medyczne (field ambulances), by radzić sobie z napływem rannych. Cmentarz zamknięto dla nowych pochówków we wrześniu 1918 roku, z wyjątkiem jednego późniejszego grobu.

Ile osób spoczywa na cmentarzu?

Obecnie na terenie Mendinghem Military Cemetery znajduje się 2391 grobów żołnierzy państw Wspólnoty Narodów z okresu I wojny światowej oraz 52 groby żołnierzy niemieckich. Skala cmentarza odzwierciedla ogrom strat, jakie generowały wieloletnie walki w rejonie Ypres — rannych z linii frontu transportowano właśnie do takich punktów medycznych na tyłach, gdzie część z nich, mimo opieki lekarskiej, nie przeżywała odniesionych obrażeń.

Kto zaprojektował cmentarz?

Układ przestrzenny i architekturę cmentarza zaprojektował Sir Reginald Blomfield, jeden z czołowych architektów pracujących dla Komisji Grobów Wojennych Wspólnoty Narodów (obecnie CWGC). To on odpowiada za charakterystyczny, powściągliwy styl wielu brytyjskich cmentarzy wojennych z tego okresu — regularne rzędy białych nagrobków, centralny Krzyż Ofiary oraz starannie utrzymaną zieleń, które tworzą atmosferę spokoju kontrastującą z historią miejsca.

Ciekawostka: oddział dla samookaleczeń

Przy Mendinghem funkcjonował specjalny oddział, do którego pod strażą trafiali żołnierze z ranami zadanymi sobie samym — licząc, że w ten sposób unikną powrotu na front. Po wyleczeniu czekał ich sąd wojskowy i surowa kara, co pokazuje, jak bezwzględnie egzekwowano dyscyplinę wojskową nawet w obliczu ogromnych strat ludzkich.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz? Przy drodze N308 łączącej Ieper z Poperinge, w pobliżu wsi Proven, około 17 km na północny zachód od centrum Ieper.

Czy cmentarz można zwiedzać? Tak, jak większość cmentarzy CWGC jest ogólnodostępny i utrzymywany w otwartej formie, bez ograniczeń godzinowych.

Dlaczego cmentarz nosi tak nietypową nazwę? To żołnierski żart językowy nawiązujący do angielskiego słowa "mending" — miejsce, gdzie rannych "naprawiano", leczono lub, niestety, chowano po nieudanej walce o życie.