Nine Elms British Cemetery

Nine Elms British Cemetery to brytyjski cmentarz wojenny leżący tuż na zachód od Poperinge, przy drodze Helleketelweg odchodzącej od obwodnicy N33. To jedno z kilkudziesięciu miejsc pochówku wokół dawnego zaplecza frontu pod Ypres, gdzie w czasie pierwszej wojny światowej działały stacje ewakuacji rannych.

Skąd wzięła się nazwa i historia miejsca?

Cmentarz założyły w 1917 roku 3. Australijska oraz 44. Brytyjska Stacja Ewakuacji Rannych (Casualty Clearing Station), które przeniosły się do Poperinge — pierwsza z Brandhoek, druga z Lijssenthoek. Obie jednostki działały tu od września do grudnia 1917 roku, w trakcie trzeciej bitwy pod Ypres (Passchendaele). Niemal wszystkie pochówki w kwaterach oznaczonych numerami od I do IX pochodzą właśnie z tego okresu — byli to żołnierze, którzy zmarli z ran mimo pomocy udzielonej im tuż za linią frontu.

Kolejne kwatery — X, XI, XIII, XIV i XV — powstały później, między marcem a październikiem 1918 roku. To ślad dramatycznego roku wojny: niemieckiej ofensywy wiosennej we Flandrii, brytyjskich kontrataków oraz końcowego natarcia aliantów latem i jesienią 1918 roku.

Ile osób tu spoczywa?

Na cmentarzu znajdują się 1556 grobów żołnierzy Wspólnoty Narodów z okresu pierwszej wojny światowej oraz 37 grobów niemieckich z tego samego czasu — rzadki przykład wspólnego miejsca pochówku dawnych przeciwników. Osobną grupę stanowi 22 groby z drugiej wojny światowej, wszystkie związane z odwrotem wojsk alianckich w kierunku Dunkierki w 1940 roku.

Kto zaprojektował cmentarz?

Układ i architekturę nagrobną Nine Elms British Cemetery zaprojektował Sir Reginald Blomfield, jeden z głównych architektów pracujących dla dzisiejszej Commonwealth War Graves Commission. Blomfield odpowiadał za wiele cmentarzy wojennych w Belgii i Francji, nadając im charakterystyczny, spokojny układ z jednolitymi płytami nagrobnymi i zielenią.

Jak dojechać i czego się spodziewać na miejscu?

Cmentarz leży przy Helleketelweg, drodze prowadzącej od obwodnicy N33 wokół Poperinge — po lewej stronie, w niedużej odległości od centrum miasta. Dojazd samochodem jest łatwy, a teren, mimo że rozległy ze względu na liczbę grobów, pozwala na spokojny spacer między kwaterami. Wejście na wózku jest możliwe, choć momentami utrudnione ze względu na ukształtowanie terenu.

Najczęstsze pytania

Czy cmentarz jest ogólnodostępny? Tak, jak większość cmentarzy prowadzonych przez Commonwealth War Graves Commission, Nine Elms British Cemetery jest otwarty dla odwiedzających przez cały rok, bez opłat wstępu.

Dlaczego są tu też groby niemieckie? Stacje ewakuacji rannych leczyły również jeńców wojennych, dlatego obok żołnierzy alianckich pochowano tu również żołnierzy niemieckich, którzy zmarli z odniesionych ran.

Czy to jedyny cmentarz związany ze stacjami ewakuacji rannych w tej okolicie? Nie — Brandhoek i Lijssenthoek, skąd przeniosły się obie stacje działające przy Nine Elms, mają własne, odrębne cmentarze wojenne, również otwarte dla zwiedzających w rejonie Poperinge.

Co warto zobaczyć poza samymi grobami? Układ kwater zaprojektowany przez Blomfielda, typowy krzyż ofiarny oraz kamień pamięci, charakterystyczne dla cmentarzy CWGC, pozwalają prześledzić chronologię walk we Flandrii — od kwater z 1917 roku po te z ostatniego roku wojny.