Masakra w Le Paradis

Masakra w Le Paradis to miejsce pamięci związane ze zbrodnią wojenną z maja 1940 roku, dokonaną na terenie gminy Lestrem w północnej Francji, w departamencie Pas-de-Calais. Nie jest to atrakcja w typowym rozumieniu, lecz skromny punkt zadumy dla osób interesujących się historią II wojny światowej i losem jeńców wojennych.

Co wydarzyło się w Le Paradis?

Zbrodnię popełnili żołnierze Waffen-SS podczas kampanii francuskiej 1940 roku. W dniu 27 maja pododdział z Dywizji SS „Totenkopf" zamordował w pobliżu wsi Le Paradis 97 brytyjskich jeńców wojennych. Ofiarami byli żołnierze 2. batalionu Royal Norfolk Regiment, którzy złożyli broń po walce o obronę tego rejonu. Po poddaniu się zostali zaprowadzeni na drugą stronę drogi, pod ścianę, i tam zastrzeleni z karabinów maszynowych.

Wydarzenie przetrwało w pamięci między innymi dzięki dwóm rannym żołnierzom, Albertowi Pooleyowi i Williamowi O'Callaghanowi, którzy ocaleli i po wojnie mogli złożyć zeznania.

Kto odpowiadał za masakrę?

Akcją dowodził SS-Obersturmführer Fritz Knöchlein. Po wojnie stanął przed brytyjskim Trybunałem Wojskowym, który skazał go na śmierć. Wyrok wykonano w 1949 roku. W trakcie procesu obrona twierdziła, że Knöchlein nie był obecny w dniu zdarzenia, a strona brytyjska miała używać zakazanych pocisków typu dum-dum; trybunał nie przychylił się jednak do tych argumentów.

Jak dojechać i czego się spodziewać?

Miejsce leży we francuskiej miejscowości Lestrem, na współrzędnych około 50,5948° N, 2,6477° E. Znajduje się tam znak upamiętniający poległych, informujący o 97 żołnierzach Royal Norfolk Regiment i innych jednostek zamordowanych w tym miejscu. To niewielkie, spokojne miejsce, bez infrastruktury turystycznej, dlatego warto zaplanować wizytę jako przystanek w dłuższej trasie po regionie. Dojazd samochodem jest najprostszy, bo okolica to rolnicza, wiejska część północnej Francji.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Le Paradis należy do najczęściej wspominanych zbrodni wojennych z początku II wojny światowej na froncie zachodnim. Wizyta pozwala zrozumieć skalę wydarzeń kampanii 1940 roku poza wielkimi polami bitew i znanymi muzeami. Miejsce wymaga powagi i szacunku: to cmentarna cisza, nie punkt widokowy.

Najczęstsze pytania

Kiedy doszło do masakry w Le Paradis? 27 maja 1940 roku, w trakcie kampanii francuskiej.

Ilu jeńców zginęło? Według przyjętych ustaleń 97 brytyjskich żołnierzy.

Kto został skazany za tę zbrodnię? Fritz Knöchlein, dowódca akcji, skazany na śmierć przez brytyjski Trybunał Wojskowy.

Czy ktoś przeżył? Tak, dwóch rannych żołnierzy, Albert Pooley i William O'Callaghan, uniknęło śmierci i opowiedziało o zdarzeniu.

Gdzie leży to miejsce? W gminie Lestrem, w departamencie Pas-de-Calais, w północnej Francji.