Markvartice Castle

Zamek Markvartice to renesansowa rezydencja w miejscowości Markvartice w powiecie Děčín, w kraju usteckim w Czechach, znana lokalnie pod nazwą Červený dvůr.

Skąd wzięła się ta budowla?

Obiekt powstał około 1568 roku z inicjatywy braci Ludvíka i Hanuše Schönfeldów, którzy przebudowali w stylu renesansowym jeden z istniejących wcześniej domów obronnych. Historycy przypuszczają, że nowa siedziba mogła powstać na fundamentach starszej budowli warownej, co tłumaczy nieregularny układ murów widoczny do dziś. Wysokie dachy z naczółkami oraz renesansowe obramienia okienne to elementy, które przetrwały kolejne przebudowy i pozwalają datować rdzeń budynku właśnie na drugą połowę XVI wieku.

Jak zmieniali się właściciele zamku?

Losy rezydencji odzwierciedlają burzliwą historię czeskiej szlachty. Po Schönfeldach majątek przeszedł w ręce Litolda Kelbla z Geisingen (1576–1580), a następnie Volfa z Salhausen i jego syna o tym samym imieniu. Od 1618 roku właścicielem był Jan Fryderyk z Opperspdorfu, jednak po udziale w powstaniu stanowym majątek został mu skonfiskowany. W 1623 roku skonfiskowaną posiadłość nabył Otto Henryk z Vartenberka – postać, która zapisała się w lokalnej pamięci jako okrutny pan wobec poddanych. Konsekwencją tej reputacji było zamordowanie go wraz z żoną w 1625 roku. Kolejni właściciele to Zikmund z Volkenstein, który wpisał zamek do ksiąg gruntowych w 1629 roku, a dwa lata później sprzedał go hrabiemu Janowi Zikmundowi z Thunu. Ród Thunów włączył Markvartice do dóbr w Benešovie w 1705 roku, po czym budynek pełnił już wyłącznie funkcje administracyjne majątku.

Co działo się z zamkiem po 1945 roku?

Po drugiej wojnie światowej obiekt przejęło miejscowe spółdzielcze gospodarstwo rolne. Towarzyszące zabudowania folwarczne z czasem zniknęły, a sam zamek stopniowo popadał w ruinę wskutek braku odpowiedniej opieki i użytkowania niezgodnego z jego historyczną funkcją. Ten okres zaniedbania pozostawił trwałe ślady w substancji zabytkowej, które współczesne prace konserwatorskie starają się dziś odwrócić.

Czy można dziś zwiedzić zamek?

Nie – od kwietnia 2019 roku obiekt jest zamknięty dla zwiedzających i nie ma do niego wstępu. Zamek figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, ale ze względu na zły stan techniczny oraz trwający proces ratowania budynku nie jest obecnie udostępniany turystom. Gmina Markvartice od kilku lat prowadzi starania o ratunek liczącej ponad 450 lat budowli i szuka koncepcji jej przyszłego wykorzystania. Osoby zainteresowane aktualnym stanem prac lub ewentualnym dostępem w przyszłości powinny kontaktować się z Narodowym Instytutem Zabytków (Národní památkový ústav), który sprawuje nadzór konserwatorski nad obiektem.

Dlaczego warto znać tę historię, mimo braku zwiedzania?

Zamek w Markvarticach to przykład renesansowej rezydencji szlacheckiej, która mimo braku dostępu dla turystów pozostaje ważnym elementem lokalnego krajobrazu kulturowego. Jego historia – od renesansowej przebudowy, przez krwawe wydarzenia XVII wieku, po powojenny upadek i współczesne próby ratunku – jest typowa dla wielu mniejszych czeskich rezydencji, które przetrwały stulecia, zmieniając właścicieli i funkcje. Śledzenie losów takich obiektów pozwala lepiej zrozumieć historię regionu Děčín i szerzej – kraju usteckiego.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się zamek Markvartice? W miejscowości Markvartice, w powiecie Děčín, w kraju usteckim w północnych Czechach.

Czy zamek Markvartice można zwiedzać? Nie, obiekt jest zamknięty dla zwiedzających od kwietnia 2019 roku ze względu na zły stan techniczny.

Skąd pochodzi lokalna nazwa Červený dvůr? Nazwa funkcjonuje lokalnie obok oficjalnej nazwy zamku, choć źródła nie precyzują jednoznacznie jej dokładnej etymologii związanej z obiektem.

Kiedy powstał zamek i kto go zbudował? Budowlę wzniesiono około 1568 roku z inicjatywy braci Ludvíka i Hanuše Schönfeldów, przebudowujących wcześniejszy dom obronny w stylu renesansowym.